Όταν ο νους περιπλανιέται…

Εκείνο πρέπει να γνωρίζουμε ότι, όταν ο νους μας περιπλανιέται σε μάταια πράγματα, δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε καμία εντολή.

Λόγοι περί τηρήσεως του νου από πονηρούς λογισμούς και περί νήψεως – Ησαϊου του Αναχωρητού και Ησυχίου του Πρεσβυτέρου.

Ο όσιος Ησαϊας ο Αναχωρητής έζησε γύρω στα 370 π.Χ. και ασκήτευσε στα μέρη της Αιγύπτου. Σύγχρονος του Αγίου Μακαρίου, και από τις πρώιμες μορφές του αιγυπτιακού μοναχισμού, ο όσιος Ησαϊας μέσα από την προσωπική του ασκητική και πνευματική εμπειρία, μας αποκαλύπτει τις μεθοδείες και τις απάτες των δαιμόνων, για τον τρόπο που προσπαθούν να παραπλανήσουν τον αγωνιζόμενο χριστιανό, μοναχό είτε λαϊκό, και μας δίνει πολύτιμες συμβουλές για το πώς μπορούμε μέσω της προσευχής, της άσκησης, της ταπείνωσης, και της πνευματικής εγρήγορσης, να διαφυλάξουμε την διάνοιά μας καθαρή από τις προσβολές των πονηρών λογισμών (» τήρησις του νοός»).

Σε κάτι διαφορετικό

Δεν μπορούμε να επιτύχουμε τη σωτηρία με κανέναν τρόπο πέρα από τη μεταμόρφωση του νου μας, τη μεταμόρφωσή του σε κάτι διαφορετικό από αυτό που ήταν. Ο νους μας θεώνεται από μία ιδιάζουσα ενέργεια της χάριτος του Θεού. Γίνεται απαθής και άγιος. Ένας θεωμένος νους ζει ακατάπαυστα με τη μνήμη του Θεού.

Γίνεται σαν θηρίο

Ο νους που ενώνεται με το Θεό και παραμένει μαζί του με την προσευχή και την αγάπη, αυτός γίνεται σοφός, αγαθός, δυνατός, φιλάνθρωπος, σπλαχνικός, μακρόθυμος. Μ’ ένα λόγο, έχει πάνω του όλα τα θεία γνωρίσματα. Όταν όμως απομακρύνεται από το Θεό και προσκολλάται στα γήινα, ή γίνεται σαν κτήνος, καθώς κυλιέται στις ηδονές, ή γίνεται σαν θηρίο, καθώς φιλονικεί με τους ανθρώπους για πράγματα υλικά.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ: Καθάριζε τό νοῦ σου στήν προσευχή.

 ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ:

Καθάριζε τό νοῦ σου στήν προσευχή.

Ἅγιος Νεῖλος ὁ Ἀσκητής

 

«Ὅταν ὁ νοῦς κινεῖται ἀπό τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, καλλιεργεῖ ἀγαθά νοήματα περί τοῦ Θεοῦ...»

Χαρακτηριστικό τῆς συνετῆς ἔννοιας εἶναι ὠφέλιμος λόγος, καί τῆς ἀγαθῆς ψυχῆς ἡ ἐνάρετη πράξη.

Ὁ φωτισμένος νοῦς παράγει σοφά λόγια. Καί ἡ καθαρή ψυχή καλλιεργεῖ θείους λογισμούς.

Οἱ λογισμοί τοῦ ἐναρέτου εἶναι ἀφιερωμένοι στή σοφία, καί τά λόγια του φωτίζουν ὅσους τόν ἀκοῦνε.

 

Δεν τελειώνει ποτέ

Αυτούς που έχουν καθαρισθεί στην διάνοια θα τους υποδεχθεί το άρρητο φως και η θεωρία της αγίας και βασιλικής Τριάδος, η οποία φωτίζει πιο λαμπρά και πιο καθαρά και διαποτίζει όλον τον νου, πράγμα το οποίο θεωρώ ως την κατ’ εξοχήν βασιλεία των ουρανών. Ενώ τους άλλους, που είναι τυφλοί στο νου, θα τους υποδεχθεί η τιμωρία, ή καλλίτερα, πριν από την τιμωρία, το ότι θα έχουν απορριφθεί από τον Θεό, και η καταισχύνη της συνειδήσεώς τους, που δεν τελειώνει ποτέ.

Είσαι τυφλός

Ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο τον νου και τον όρισε βασιλιά και επίσκοπο των παθών και των επιθυμιών, για να επιβάλλεται σ΄ αυτά με σύνεση και διάκριση. Γι’ αυτό υπάκουε πάντα στον έλλογο νου και όχι στα άλογα σαρκικά πάθη. Αν δεν υπακούς στον νου είσαι τυφλός.

Κρατιόμαστε σφιχτά

Ο Κύριος πήρε πάνω του όλες μας τις οδύνες και τις μέριμνες, και είπε ότι θα μας παράσχει καθετί που χρειαζόμαστε. Και παρόλα αυτά εμείς κρατιόμαστε τόσο σφιχτά από τις μέριμνές μας, που δεν αφήνουμε το νου και την καρδιά μας, τις οικογένειες και καθένα τριγύρω μας, να βρει ανάπαυση.

Δεν θα καταλήξουν σε αποτέλεσμα

Η κάθαρση του νου γίνεται κατορθωτή με τον αδιάκοπο έλεγχο των λογισμών, με την ανάγνωση των θείων Γραφών, με τη μελέτη των βιβλίων των θεοφόρων Πατέρων και με την εκκοπή των σωματικών ηδονών και απολαύσεων. Όλ’ αυτά όμως δεν θα καταλήξουν σε κάποιο θετικό αποτέλεσμα, αν δεν καλύπτονται πάντοτε από το πέπλο της ζωντανής και αδιάλειπτης προσευχής, που παρέχει την προστασία και την ενίσχυση του Θεού.

Έστω και το παραμικρό

Να προσπαθούμε να έχουμε τον νου μας πολύ καθαρό, να μην επιτρέπουμε έστω και το παραμικρό άσκημο να ‘ρθει μέσα στην διάνοιά μας να κατοικήσει. Να λέμε: «Χριστέ μου, καθάρισέ μου τον νου» ώστε να νοιώθουμε την καθαρότητα και την λαμπρότητα της Θείας Χάριτος μέσα στην ψυχή μας.

«Όταν κάποιος δεν αμαρτάνει με το νου, ούτε με το έργο θα αμαρτήσει…»

Γέροντας Κλεόπας Ηλίε, Προηγούμενος Ι.Μ. Sihastria Ρουμανίας († 2003)

5 Μαρτίου 2017

Η έβδομη βαθμίδα είναι η με το νου αμαρτία, όπως μας λέει ο θείος Μάξιμος: «Όταν ο άνθρωπος συγκατατεθεί νοερά να δεχθεί την κακή σκέψη, πιέζεται από τον εχθρό να την εντυπώσει στο νου του τόσο δυνατά, σαν να την είχε κάνει και με το έργο». Όταν φθάσει ο άνθρωπος σ’ αυτή την κατάσταση, τότε η αμαρτία με τις φαντασίες και κακές παραστάσεις, πατά σχεδόν στο έδαφος της αναισθησίας και βαδίζει για την προσβολή των σωματικών αισθήσεων, όπως μας φανερώνει ο ίδιος θείος πατέρας, λέγοντας: «Όπως το σώμα έχει ως κόσμημα τα έργα, έτσι και ο νους έχει τις ιδέες. Και όπως το σώμα πορνεύει με το σώμα της γυναίκας, έτσι και ο νους πορνεύει με την ιδέα της γυναίκας, δηλ. με την μορφή του προσώπου της». Γι’ αυτό ο ίδιος ο άγιος Μάξιμος μάς συμβουλεύει τα εξής: «Μη δέχεσαι τις κακές ιδέες για να μην αναγκάζεσαι να υποχωρείς στο κακό και στα έργα του. Διότι, όταν κάποιος δεν αμαρτάνει με το νου, ούτε με το έργο δεν θα αμαρτήσει».

Ξαναπιάνει το θήραμα

Όταν η ψυχή ταράζεται από οργή, ή θολώνεται από μέθη, ή ενοχλείται από φοβερή λύπη, δεν μπορεί ο νους να κρατήσει τη μνήμη του Κυρίου Ιησού, ακόμη και αν κανείς τον βιάζει. Γιατί όπως είναι σκοτισμένος από την σκληρότητα των παθών, χάνει την πνευματική του αίσθηση. Αν όμως η ψυχή είναι ελεύθερη από αυτά τα πάθη, ακόμη και αν για λίγο λησμονήσει το ποθούμενο όνομα, αμέσως ο νους μεταχειρίζεται την ενεργητικότητά του και ξαναπιάνει γερά το πολυπόθητο εκείνο και σωτήριο θήραμα.

Κάθε τέχνασμα

Ο διάβολος φθονεί πολύ τον άνθρωπο που προσεύχεται, και χρησιμοποιεί κάθε τέχνασμα, προκειμένου να πλήξει το σκοπό του. Έτσι, όταν δουν οι δαίμονες ότι είσαι πρόθυμος να προσευχηθείς αληθινά, σου θυμίζουν κάποια δήθεν αναγκαία πράγματα. Σε λίγο όμως σε κάνουν να τα ξεχάσεις και σε σπρώχνουν να τα αναζητήσεις. Κι επειδή δεν τα θυμάσαι, στενοχωριέσαι και λυπάσαι.

Ἡ Παναγία θύμιαζε στή Μεγίστη Λαύρα

Ο γέρο-Θεόφιλος, αδελφός της Μονής αυτής, σε μια πνευματική συζήτηση που είχαμε, πριν από 40 περίπου χρόνια, μου είπε τα εξής :

«Αδελφέ πάτερ Ανδρέα, επειδή και συ είσαι εξαρτηματικός αδελφός της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας, κι εδώ έβαλες μετάνοια για να γίνεις μοναχός και επομένως σαν παράδελφος μου, που είσαι, σου λέγω, πως πρέπει πάντοτε να είμαστε προσεκτικοί και νηφάλιοι. Η προσευχή με την υπακοή πρέπει αδελφές να είναι ενωμένες, όπως είναι οι φτερούγες στα πουλιά, για να μπορεί ο άνθρωπος να έχει πνευματική προκοπή και να πετάει με το νου του, από τα γήινα στα ουράνια.

                                                    
                                                                                  Παναγία η Βηματάρισσα

Κρύβουν τον ήλιο

Όπως τα σύννεφα κρύβουν τον ήλιο, έτσι και οι πονηρές σκέψεις σκοτίζουν και καταστρέφουν τον νου.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ: Οἱ πονηρές σκέψεις μᾶς σκοτίζουν

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ:

Οἱ πονηρές σκέψεις μᾶς σκοτίζουν

Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης

Ἡ ἀγωνία, ἡ ἀθυμία καί ὁ θυμός σκοτίζουν τόν νοῦ (τό μήνυμα τῆς ἡμέρας)

TO MHNYMA THΣ ΗΜΕΡΑΣ

Ἡ ἀγωνία, ἡ ἀθυμία καί ὁ θυμός σκοτίζουν τόν νοῦ

Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος

 

Με το πνεύμα και με το νου

Ας ψάλλει η γλώσσα και ας ερευνά ο νους το νόημα των ψαλλομένων, ώστε να ψάλλεις και με το πνεύμα σου και με το νου σου.

Δεν θα λυγίσουν

Η υπερηφάνεια του νου έστειλε το σατανά στην κόλαση· η υπερηφάνεια του νου χώρισε τον Αδάμ και την Εύα από τον Θεό, ώθησε τους Φαρισαίους και τους Γραμματείς να σκοτώσουν τον Χριστό. Η υπερηφάνεια του νου είναι το πιο πρόσφορο έδαφος για ν’ αναπτυχθεί η αμαρτία ως τις μέρες μας. Αν ο νους του ανθρώπου δεν γονατίσει μπροστά στον Χριστό, τα γόνατά του δεν θα λυγίσουν.