ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14!! ΠΑΧΩΜΙΟΥ ΟΣΙΟΥ ΧΙΟΥ ΒΙΟΣ

ΒΙΟΣ

Ὁ ΟΣΙΟΣ ΠΑΧΩΜΙΟΣ ΤΗΣ ΧΙΟΥ

 (1840-1905)

Ὁ Ὅσιος Παχώμιος γεννήθηκε στὸ χωριὸ Ἔλαια τῆς Χίου.

Ἔγινε μοναχὸς ἀτὰ Ἱεροσόλυμα, στὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Σάββα.

Παρακινημένος ἀπὸ θεῖο πόθο ἐπέστρεψε στὸ νησί του καὶ ἐπιδόθηκε σὲ πνευματικοὺς ἀγῶνες.

 

Ὑπῆρξε Ἱδρυτὴς καὶ κτήτορας τῆς Ἱερᾶς Σκήτης τῶν Ἅγιων Πατέρων στὸ Προβάτειο ὅρος καὶ τοῦ περικαλλοῦς Παρθενῶνος τῶν Ἁγίων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης στὸ λόφο Φραγκοβούνι.

Ἐπίσης καὶ τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας Τριάδος στὸ χωριό του, στὴν Ἔλατα.

Σὲ ἡλικία 65 ἐτῶν ὁ Κύριας τὸν κάλεσε στοὺς Οὐρανοὺς γιὰ νὰ πλαισιώσει τὴ χορεία τῶν Ἅγιών της μαρτυρικῆς πατρίδας μας καὶ νὰ πρεσβεύει ἀδιάλειπτα γιὰ τὴ σωτηρία μας.


Ἡ Μετάνοια - Ἡ Συγχώρησης - Τὸ Ἔλεος τοῦ Θεοῦ

Τῆς κ. Πόπης Χαλκιᾶ-Στεφάνου
ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ, 2005

Ἕνας αἰῶνας συμπληρώνεται ἐφέτος, μία ἑκατονταετηρίδα ἀπὸ τὴν «κοίμηση» τοῦ πυριφλεγέντος ἀπὸ περισσὴ πρὸς τὸν Θεὸν ἀγάπη Ὅσιου Παχωμίου τῆς Χίου.
Συγκαταλέγεται στὴ Χορεία τῶν ἐκλεκτῶν τοῦ Θεοῦ, καταχωρεῖται στοὺς στυλοβάτες τῆς Πίστεώς μας καὶ συναριθμεῖται στοὺς ἀκαταμάχητους φρουροὺς τῆς Ὀρθόδοξης Παράδοσης. Γεννημένος στὸ χωριὸ Ἔλατα τῆς μυρωμένης μὲ τὰ πνευματικὰ νάματα καὶ τὰ ἀνθόνερα νήσου Χίου τὸ ἔτος 1840 ἔφερε τὸ κοσμικὸ ὄνομα Παναγιώτης Ἀρελιᾶς.

Πολυδιάστατη καὶ πολύμορφη προσωπικότητα ὁ Ὅσιος Παχώμιος ἐπαναστατικὴ καὶ ὁρμητικὴ καὶ τολμηρὴ στὸ ξεκίνημα τῆς ζωῆς τοῦ ἀγωνιστικὴ μετέπειτα στὴν Στρατευόμενη Ἐκκλησία αὐστηρὴ καὶ βαθιὰ εὐσεβῆ εἶναι ὁ κατεξοχὴν ἐνσαρκωτὴς καὶ ἐκφραστὴς τῆς μοναχικῆς ζωῆς στὴν ἁγιοτόκο Χῖο, ὁ ὁποῖος κατ` ἐξοχὴν ἐβίωσε τὴν Ἀποκεκαλυμμένη Ἀλήθεια, ὅπως βιώθηκε ἀπὸ τὸν Σαρκώμενο Θεὸ - Λόγο (Ἰωάν. 1-14).
Ἡ ἱστορικὴ περίοδος, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Παναγιώτης ἀτενίζει τὸ φῶς τοῦ ἥλιου βρίσκει τὴ γενέτειρα τοῦ τουρκοκρατούμενη καὶ τρομοκρατημένη μὲ πολὺ νωπὸ τὸν ἀπόηχο τῆς μεγάλης Σφαγῆς τοῦ 1822. Ἡ δυστυχία, ἢ ἔνδεια ἢ ἐρήμωση συντροφεύουν τοὺς κατοίκους του, οἱ ὁποῖοι μὲ κάθε τρόπο ἀγωνίζονται νὰ ἀπαλείψουν τὶς πληγές τους. Πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ἀναγκάζονται γιὰ ἀναζήτηση καλύτερης τύχης νὰ καταφύγουν στὴ Κωνσταντινούπολη, ποὺ ἦταν τότε κέντρο ἐμπορίου.
Γεμάτος ὄνειρα καὶ ὁράματα γιὰ τὸ μέλλον ὁ νεαρὸς Παναγιώτης ἔρχεται στὴ Βασιλεύουσα. Ἡ κράτηση τοῦ ὅμως στὶς φυλακὲς τῆς Πόλης μετὰ τὸ ἀνόσιο ἔγκλημά του νὰ δολοφονήσει τὸν Τοῦρκο ἀντίπαλό του, μολονότι βρισκόταν σὲ ἄμυνα καὶ ἡ ἀπόφαση τῆς θανατικῆς του ποινῆς ἀπὸ τὸ «κριτήριο», ἀλλάζουν ριζικὰ τὴ ζωή του.

Κατὰ τὶς ἀτελείωτες ὧρες τῆς ἀπελπισίας τοῦ μέσα στὴ φυλακὴ καὶ μὲ τὴν ψυχὴ φορτισμένη ἀπὸ τύψεις καὶ ἐνοχὲς καὶ τρόμο γιὰ τὸ σύντομο καὶ ἀπροσδόκητο τέλος του μὲ καταρρακωμένα ὅλα τὰ νεανικά του σχέδια, παρηγοριὰ καὶ ἀνακούφιση καὶ καταφύγιο βρίσκει στὸ ἀπάνεμο λιμάνι τῆς Πίστης. Τὴν προστασία τῆς Κυρίας Θεοτόκου ἐπικαλεῖται μέσα ἀπὸ τὶς γεμάτες ἱκεσία δακρύβρεχτες προσευχές του καὶ ὑπόσχεται στὴ Μητέρα τῶν Θλιμμένων Παναγία νὰ ἀφιερώσει, ἐὰν διαφύγει τὴ θανατική του ποινὴ τοῦ ἑαυτοῦ του ὁλόκληρου στὴ διακονία τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἐξιλεωθεῖ ἀπὸ τὸ κρῖμα του.
Ὁρατὴ εἶναι ἢ Χάρη τοῦ Θεοῦ, ποὺ τὸν προστατεύει κατὰ τὴν ἀπόδρασή του ἀπὸ τὶς φυλακές. Καὶ τὸν συνοδεύει ἀδιάκοπα καὶ στὸ νέο κίνδυνο, ποὺ συναντᾷ, μέχρις ὅτου γνωρίσει σὲ ὅραμα, ἀλλὰ καὶ ἐν ἐγρηγόρσει, τὴ Βουλὴ τοῦ Κυρίου ἀπὸ τὰ χείλη δύο Ἱερέων, ποὺ συνομιλοῦν μεταξύ τους καὶ λέγουν ὅτι ἢ σωτηρία τοῦ νέου τούτου εἶναι τὰ Ἱεροσόλυμα.

Στὸ καράβι, ποὺ τὸν μεταφέρει στοὺς Ἁγιασμένους ἀπὸ τὸν Κύριο Τόπους, ἄλλης μορφῆς κίνδυνοι, ἀόρατοι τούτη τὴ φορὰ βάλλουν ἀνελέητα μὲ τὰ προκλητικὰ βέλη τῆς κοσμικότητας κατὰ τῆς ταλανισμένης ψυχῆς του. Παρὰ τούτη, ὅμως, ὁ ἴδιος παραμένει σταθερὸς κι ἀκλόνητος στὴν ὑπόσχεσή του στὴ Θεομήτορα. Καὶ δὲν ὀρρωδεῖ μπροστά σε κανένα δέλεαρ, οὔτε στὰ ἄφθονα ὑλικὰ ἀγαθά, ποὺ τοῦ προσφέρονται οὔτε στὴν ξεχωριστὴ ὀμορφιὰ μίας νέας.

Ὁ σπόρος τῆς ἀγάπης του πρὸς τὸν Θεό, ὁ σπόρος τῆς Πίστεώς του πρὸς τὸν Ἰησοῦ Χριστό, ποὺ οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς του ἐμφύτευσαν στὴν εὔπλαστη παιδικὴ ψυχή του μὲ τὴ διδασκαλία καὶ τὸ παράδειγμα τοὺς φαίνεται πυρίφλεκτη προσευχὴ πρὸς τὸν Οὐράνιο Πατέρα, Τὸν Ὅποιον ἀσταμάτητα ἐπικαλεῖται, γιὰ νὰ συγχωρήσει τὸ ἀνόμημά του.
Καὶ τώρα τὸ Ἱερό του προσκύνημα στὰ ἁγιασμένα χώματα, ὅπου ὁ Κύριος βάδισε, τὸν ὁδηγεῖ ἀλάθητα στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ Θεοῦ. Ἡ μοναχικὴ πολιτεία, ποὺ κατὰ τὴν παραμονή του στὴ φημισμένη γιὰ τὴν αὐστηρότητα, τὴ σκληρὴ ἄσκηση καὶ τὴν ὀσιακὴ πολιτεία Μονὴ τοῦ Ἁγίου Σάββα τῆς Ἰουδαίας γένεται, μὲ ἀσκητές, οἱ ὅποιοι ἀναδείχθηκαν Φωστῆρες τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ κατακλύζουν μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ τὰ Οὐράνια Σκηνώματα, τὸν σαγηνεύει καὶ πυρπολεῖ τὴν ψυχή του.

Ἔτσι ἐγκαταλείπει ἀμετάκλητα τὰ ἐγκόσμια, ἀποτάσσεται πλήρως τὸν παλαιὸν ἑαυτόν του, ἐνδύεται τὸν Χιτῶνα τῆς ἀρετῆς κι ἀναδύεται μὲ ζῆλο στὴν κατάκτηση τῶν Οὐρανίων. Μοναχὸς κείρεται σὲ ἡλικία εἴκοσι δύο ἐτῶν στὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Σάββα καὶ παίρνει τὸ ὄνομα τοῦ μεγάλου ἀσκητοῦ τῆς ἐρήμου Παχωμίου.
Μὲ τὴ Θεϊκὴ Χάρη, ποὺ ἐπιδέχεται ἀποδέχεται καὶ τὴν ἀπαρέγκλιτη τήρηση τῶν μοναχικῶν ὑποσχέσεων, τὴν παρθενία, τὴν ἀκτημοσύνη , τὴν ὑπακοὴ καὶ τόσους ἄλλους αὐστηροὺς καὶ δυσβάστακτους κανόνες.

Κοντὰ στὸ Ἰησοῦ προστρέχει μὲ δική του προσωπικὴ ἐπιλογὴ καὶ θέρμη, γιατί ἀκράδαντα πιστεύει στὴν πνευματικὴ καλλιέργεια, ποὺ τὴ θεωρεῖ σὰν τὴν κολυμβήθρα τοῦ Σιλωὰμ γιὰ τὴν ἀνθρώπινη ψυχὴ μέσα στὸν ἀπέραντο, τὸν ἀνεξερεύνητο κάμπο τῆς καρδιᾶς τοῦ ἀνθρώπου. Πρὸς τὸν πιὸ μεγάλο, τὸν πιὸ ὑπέροχο γεωργό του κόσμου στρέφεται ἢ ταλαίπωρη ψυχή του, τὸν Μονογενῆ Υἱό. Σὲ Ἐκεῖνον, ποὺ στάλθηκε ἀπὸ τὸν Οὐρανὸ καὶ ἀκάματος στρατοκόπος, καλπάζει περίτρανα στοὺς αἰῶνες καὶ κτυπᾷ πόρτες κλειστές· καὶ βροντᾷ στὶς σκληρὲς καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων μηνύματα, γιὰ νὰ τοὺς σώσει, νὰ τοὺς δείξει τὸ δρόμο τῆς Ἀλήθειας καὶ τῆς πραγματικῆς Ζωῆς .Ἐπιλέγει ἀπαρασάλευτα νὰ περιπατήσει μαζὶ μὲ τὸν γλυκὺ Ναζωραῖο, μακριὰ ἀπὸ κακότητες καὶ μοχθηρίες καὶ νὰ τὸν κάνει φίλο του Ἀκριβὸ καὶ ἀδελφὸ Ἀγαπημένο.

Τὸ ἄγχος, τὸ μένος καὶ τὸ μαρτύριο τῆς ἔνοχης συνείδησής του καὶ ὁ ἀνένδοτος ἀγῶνας γιὰ τὴ λυτρωτικὴ κάθαρση τῆς καρδιᾶς του, γιὰ τὴν πνευματικὴ πρόοδο καὶ προκοπή του, γιὰ τὴν ἕνωση μὲ τὸν Θεό, γιὰ τὴ θέωσή του, τὴν aδελφωσύνη μὲ τὸ συνάνθρωπο, ἄφοϋ δὲν τήρησε τὴν ἕκτη ἐντολὴ «οὐ φονεύσεις», γλυκαίνει ἢ εἰλικρινής του μετάνοια, ἢ ἀδιάλειπτη προσευχή, ἢ αὐστηρὴ νηστεία, οἱ ἀμέτρητες γονυκλισίες καὶ ἢ ἐντρύφησή του στὴν Πατερικὴ σοφία, ποὺ τώρα ἀνακαλύπτει. Καίτοι λίγες μόνο γραμματικὲς γνώσεις διαθέτει μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνοίγονται καὶ μὲ τὴ συνεχῆ μελέτη οἱ γνώσεις τοῦ πλουτίζονται. Τώρα κατανοεῖ τὰ ρήματα τοῦ Εὐαγγελίου, τὰ Ἱερὰ κείμενα, τοὺς ὕμνους, τοὺς ψαλμούς. Ἡ Πρόνοια τοῦ Θεοῦ-Πατέρα καὶ ἢ Μητέρα τοῦ Θεανθρώπου τὸν προστάτεψαν, γιὰ νὰ ζήσει ὥστε νὰ γνωρίσει τὴ Θεϊκὴ σοφία, νὰ προκόψει σὲ αὕτη καὶ νὰ σωθεῖ. Καὶ συνάζει συνεχῶς σοφία, γιατί ἐπιπροσθέτως ἐπιθυμεῖ νὰ ἐπιστρέψει μὲ τὶς ἀποθηκευμένες μέσα τοῦ γνώσεις κι ἐμπειρίες στὸ νησί του, τὴ Χῖο, νὰ ἐργασθεῖ σὲ αὐτὸ γιὰ τὴ δόξα τοῦ Κυρίου, νὰ μεταλαμπαδεύσει γνώσεις, νὰ προσφέρει τὸ περίσσευμα τῆς ἀγάπης του στὸν ἀναξιοπαθοῦντα συνάνθρωπο, στὸν ταλαίπωρο χριστιανὸ τῆς τουρκοκρατούμενης περιοχῆς του, στὸν σκλαβωμένο συμπατριώτη του. Μαχητὴς ἀκατάβλητος στὸν ἀόρατο πόλεμο κατὰ τοῦ κάκου ἀναδεικνύεται καὶ σθεναρὸς ὑποστηρικτὴς τοῦ Ὀρθοδόξου μοναχισμοῦ. Μετὰ τὴν ἐπιστροφή του στὴ μαρτυρικὴ γενέτειρα τοῦ τὸ 1865 ἀποδίδεται στὸν ἀκαταμάχητο ἀγῶνα ἀναβίωσης τῆς Παλαιᾶς πνευματικῆς κυψέλης στὸν μελισσῶνα τοῦ Εὐαγγελίου, τῆς Νέας Μονῆς, ποὺ μετὰ τὴ Σφαγὴ τοῦ 1822 βρισκόταν σὲ παρακμή. Ἡ ἀποτυχία του, ὅμως, αὐτὴ λόγω κακῆς συνεργασίας δὲν τὸν πτοεῖ, ἀντίθετα τὸν προσανατολίζει σὲ καινούργια ἔπαλξη Τὸ Σπήλαιο τὸν Ἁγίων Πατέρων τοῦ Προβατείου Ὅρους τῆς Χίου τὸν ἀναμένει, γιὰ νὰ τὸ διευρύνει καὶ νὰ τὸ ἀνακαινίσει, νὰ κτίσει δεύτερο Καθολικό, νὰ προσθέσει κι ἄλλα κελιὰ καὶ βοηθητικοὺς χώρους. Καὶ κατορθώνει μέσα σὲ λίγο χρονικὸ διάστημα νὰ προσελκύσει σημαντικὸ ἀριθμὸ μοναχῶν κοντά του καὶ νὰ ἱδρύσει ἕνα ὀνομαστὸ μοναστικὸ κέντρο, τὴν Ἱερὰ Σκήτη τῶν Ἁγίων Πατέρων, ὅπου ἀνθεῖ ὁ μοναχισμὸς καὶ κάθε κατατρεγμένος βρίσκει ἐδῶ Ὕδωρ Ζωῆς· κι ἀκόμη κι ἕνα ἐκλεκτὸ ἐπιτελεῖο ἁγιογράφων μὲ τὴ χαρακτηριστικὴ Ἰωασαφιτικὴ τοῦ Ἅγιου Ὅρους τεχνοτροπία, γιὰ νὰ ὑμνεῖται ὁ Κύριος.

Τὸ ἀπόθεμα τῆς μεγάλης του καρδιᾶς, τῆς σφυρηλατημένης , ἀπὸ πύρινες προσευχές, ἐξαντλητικὴ νηστεία κι ἀπέραντη ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τὸν πλησίον, ἁπλώνει καὶ στὴν περιοχὴ Φραγκοβρύνι τῆς πρωτεύουσας τῆς νήσου μὲ τὴν ἵδρυση γυναικείας Μονῆς, τὸν ἱερὸ Παρθενῶνα τῶν Ἁγίων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης, ποὺ ἀναδεικνύεται φάρος τηλαυγὴς καὶ κοινόβιο πρότυπο ἰσάγγελης ζωῆς, τὸ ὁποῖο καὶ στὶς ἥμερές μας καταυγάζει τὸ πνευματικὸ στερέωμα τῆς Χίου.
Ἐπίγεια ὀσιακὴ μορφὴ ὁ Γέροντας Παχώμιος, γαλουχεῖ καὶ ποδηγετεῖ μὲ τὴ ν πνευματική του ἀκτινοβολία, μέγιστους κατόπιν ἀναδειχθέντες Ἁγίους της Ἐκκλησίας μας καὶ πρῶτα τὸν Ἅγιό του εἰκοστοῦ αἰῶνα, τὸν Ἅγιο Νεκτάριο, τοῦ ὁποίου οἱ γονεῖς κατήγοντο ἀπὸ τὸ χωρίο Λιθὶ τῆς Χίου. Ὁ νεαρὸς Ἀναστάσιος Κεφάλας κατὰ τὴ διάρκεια τῆς ἑπταετοῦς θητείας του ὡς δημοδιδάσκαλος στὸ χωριὸ τῶν γονέων του, πολὺ τακτικὰ ἀνεβαίνει στὴν Ἱ. Σκήτη τῶν Ἁγίων Πατέρων, γιὰ νὰ δεχθεῖ τὴ σοφία τοῦ σεβαστοῦ Γέροντα Παχωμίου καὶ μὲ τὴν προτροπὴ καὶ βοήθεια τοῦ κείρεται μοναχὸς στὴ Νέα Μονή.

Πνευματικὸς πατέρας καὶ ποδηγέτῃς καὶ καθοδηγητὴς χρημάτισε ἀκόμη καὶ στὸν τελευταῖο 'Ἅγιό της νήσου τὸν Ἅγιο Ἄνθιμο τῆς Χίου, ποὺ ὑπηρέτησε ἐπὶ μία εἰκοσαετία σχεδόν, ὡς ἐφημέριος στὸ Λεπροκομεῖο Χίου καὶ ἵδρυσε τὸν Ἱερὸ Παρθενῶνα τῆς Παναγίας τῆς Βοηθείας γιὰ τὶς κατατρεγμένες ἀπὸ τοὺς μικρασιατικοὺς διωγμοὺς μοναχὲς καὶ κοπέλες τῆς ἀπέναντι ἀκτῆς τῆς Μ. Ἀσίας.
Μὲ τὴ φλόγα τῆς μεγάλης του καρδιᾶς ὁ Γέροντας Παχώμιος δὲν παραμέλησε ποτὲ αὐτὴ τὴ μελέτη τῶν Ἱερῶν βιβλίων. Γιὰ νὰ διευρύνει τὶς γνώσεις καὶ τῶν μοναχῶν ἵδρυσε θαυμάσια στὴ Σκήτη βιβλιοθήκη καὶ τόλμησε, παρὰ τὶς πενιχρές του γραμματικὲς γνώσεις νὰ συγγράψει τὸ ψυχωφελὲς βιβλίο «Ὑπεράσπισης τῆς Ἀληθείας», στὸ ὁποῖο ὑπενθυμίζει τὰ θανάσιμα ἁμαρτήματα κι εὐαγγελίζεται τὴ σωτηρία τῶν ψυχῶν.

Ἡ ἐκδημία του πρὸς τὸν Οὐράνιο Πατέρα, στὸν ὁποῖο μὲ τόση ζέση ἀφοσιώθηκε καὶ πολὺ ἀγάπησε, χρονολογεῖται τὸ ἔτος 1905 στὶς 14 Ὀκτωβρίου. Τὸ πέρασμά του ἀπὸ τὴ γῆ ἄφησε τὴ σφραγῖδα τοῦ φιλάγαθου, τοῦ φιλοδίκαιου, τοῦ φιλομοναχικοῦ, τοῦ ἁγνοῦ, τοῦ ταπεινοῦ, τοῦ φιλάνθρωπου, ἐκείνου, ποὺ περίτρανα ἀπέδειξε στὸν κλιματισμένο ἄνθρωπο ὅτι καὶ τὸ πιὸ φοβερὸ ἁμάρτημα μπορεῖ ὁ Εὔσπλαχνος Θεὸς νὰ συγχωρήσει, ἀρκεῖ νὰ ὑπάρξει εἰλικρινὴς μετάνοια.
Ὁ Κύριος της Δόξης τὸν ἐδέχθη μὲ ἀγάπη στοὺς Κόλπους τοῦ Ἀβραὰμ καὶ τὸν συναρίθμησε στὴ Χορεία τῶν Ὁσίων.

                                 πηγή: voutsinasilias.blogspot.gr