ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 15. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΛΥΒΙΤΗΣ ΒΙΟΣ

Βίος τοῦ Ὁσίου Πατρὸς ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Καλυβίτου

ΣΥΜΕΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΟΥ

`Ὁ φίλων πατέρα ἤ μητέρα ὑπὲρ ἐμέ, οὐκ ἔστι μου ἄξιος, καὶ ὃς οὐκ ἀποτάσσει πᾶσι τοῖς ἑαυτοῦ, καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστι μου ἄξιος`` λέγει ὁ Κύριος εἰς τὸ Ἱερὸν Εὐαγγελιον, ἤγουν ὅς τις ἀγαπᾷ τὸν πατέρα ἤ τὴν μητέρα του περσσότερον παρὰ ἐμένα, καὶ δεν ἀφήνει ὅλον του τὸ πρᾶγμα, νάμου ἀκολουθήσῃ, δεν εἶναι ἄξιος διὰ λόγου μου. 

 


Ἔχει τόσην δύναμιν ἡ ἀγάπη τῆς σαρκός, ὁποῦ εἶναι πρᾶγμα τυραννικὸν περίσσα καὶ βίαιον· ἀλλ’ ὁ Δεσπότης Χριστὸς μᾶς προστάσσει να καταφρονοῦμεν καὶ ταύτην ἐν εὐκολίᾳ, τὴν τῶν γονέων λέγω, καὶ πᾶσαν ἄλλην ἀγάπην, συγγενείας καὶ πλούτου, καὶ κτημάτων προσπάθειαν, νὰ σηκώνωμεν τὸν Σταυρόν, νὰ τοῦ ἀκολουθήσωμεν πρόθυμα, καθὼς εἶναι πρέπον καὶ δίκαιον. Ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς ὁμοίως ὁ Ὑπεράγαθος, ὁ ζηλωτὴς καὶ διάπειρος ἐραστὴς τῶν ψυχῶν ἡμῶν, ἔδειξε φίλτρον θερμότερον πρὸς τοὺς ἀχρείους ἡμᾶς ὑπὲρ τοὺς γονεῖς μας, καὶ ἐπόθησε τοσοῦτον τὴν σωτηρίαν μας, ὁποῦ ἔλαβε θάνατον ὡς ἄνθρωπος διὰ λόγου μας. 

Ἐὰν οὖν ὁ Βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων, καὶ Ποιητὴς πάσης τῆς κτίσεως, ἔκαμε τόσον διὰ σὲ τὸν εὐτελέστατον σκώληκα, πόσον εἶσαι χρεώστης νὰ πράξῃς, καὶ σὺ ὁ ἀναξιώτατος; Ἐὰν ὅταν ἀγαπᾷς ἕνα προσῶπον, ἤ ἀδελφόν, ἤ τέκνον ἤ ἄλλον συγγενῆ, ἤ καί τινα κόρην ἐρωτικώς, τυραννεῖσαι τόσον, καὶ δεσμεῖται ἡ θέλησίς σου ἀπὸ τὴν βίαν τῆς φύσεως, ὥστε καὶ στανικῶς σου προτιμᾷς τὸ καλόν, καὶ ποθεῖς, τὸ συμφέρον τοῦ ποθουμένου σου ὑπὲρ τὸ ὄφελος, καὶ φαίνεσαι σκληρὸς καὶ ἄσπλαγχνος εἰς τοῦ λόγου σου, διὰ νὰ δείξῃς ἀγάπην πρὸς τὸν φιλούμενον, πόσον εἶσαι χρεώστης, νὰ ποθήσῃς τὸν Ποιητὴν καὶ Σωτῆρά σου; Ἐὰν ὁ τῆς σαρκὸς ἔρως ἔχει τόσην βίαν καὶ δύναμιν, πόσην πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἔνθεος, ὁ ψυχωφελὴς καὶ σωτήριος; ἐὰν ἀγαπᾷς ἕνα πρόσωπον διὰ δωρεὰς καὶ εὐεργεσίας ὁποῦ σου ἔδωσεν, ἤ δι’ ἀγάπην καὶ σπλάγχνος ὁποῦ σου ἔδειξεν, ἤ διὰ τὸ κάλλος καὶ τὴν εὐμορφίαν του, ἤ διὰ τὸν πλούτον αὐτοῦ καὶ ἀλλὰ πλεονεκτήματα, τίς σου ἐχάρισε τόσας δωρεὰς καὶ ἀγαθὰ ἀναρίθμητα τῆς φύσεώς τε καὶ χάριτος; τίς σὲ ἀγάπησε τόσον, νὰ θανατωθῇ διὰ λόγου σου, ὡς οὗτος ὁ Ποιητής, καὶ Δεσπότης σου; 

Τίς τούτου ὡραιότερός τε καὶ εὐπρεπέστερος, ὅς τὸν Ἥλιον, τὴν Σελήνην, καὶ τοὺς λοιποὺς Ἀστέρας ἐποίησε; τίς πλουσιώτερος, ἰσχυρότερος, σοφώτερος, καὶ πάντων ἐπαίνων καὶ ἐγκωμίων ἀνώτερος; Καὶ ἐὰν εἶσαι δεδεμένος μὲ τόσας αἰτίας εὐεργεσιῶν καὶ χαρίτων, διά τι νὰ ποθῇς φθαρτὰ καὶ μάταια πράγματα, καὶ νὰ ὀρέγεσαι ὑπὲρ τὸν Κτίστην τὰ κτίσματα; Ἑρεύνησον τὰς Βίβλους τῆς Ἐκκλησίας μας, καὶ μάλιστα τὸν Παράδεισον τοῦτον, νὰ ἰδῇς πόσοι εὐγενεῖς καὶ πλούσιοι, ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες ἐμίσησαν δόλον, πλούτον, καὶ πᾶσαν ἀπόλαυσιν πρόσκαιρον, καὶ ἀπαρνήθηκαν, φίλους καὶ συγγενεῖς, ἵνα μόνον Χριστὸν κερδήσωσι, διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ ὀποίου ὑπέμειναν πᾶσαν θλίψιν σαρκός, διὰ νὰ χαίρωνται μετ αὐτοῦ αἰώνια, καὶ ἐξόχως ὁ σήμερον προκείμενος εἰς ἐγκώμιον, ὁ πτωχός, τὴν κλῆσιν καὶ Καλυβίτης ὀνομαζόμενος, εἰς τὴν ψυχικὴν εὐγένειαν ὄντως μέγας καὶ πλουσιώτατος ἐπειδὴ ἠγάπησε τὸν Χριστὸν ὑπὲρ τὸν χρυσὸν καὶ τοὺς γονεῖς, καὶ ὑπὲρ πᾶσαν σαρκὸς ἀπόλαυσιν. Τούτου τὸν βίον ὡς ψυχωφελῆ καὶ θαυμάσιον γράφομέν ἐδῶ εἰς ὑπόδειγμα, διὰ νὰ τὸν μιμηθῇ τὸ καταδύναμιν ὅς τις βούλεται.

Εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν ἦτον τίς Ἀρχῶν πολλὰ πλούσιος, στρατηλάτης τὴν ἀξίαν, Εὐτρόπιος τοὒνομα· ἡ δὲ τούτου ὁμόζυγος ἐκαλεῖτο Θεοδώρα· εὐσεβεῖς καὶ οἱ δύο, οὐ μόνον κατὰ κόσμον περίβλεπτοι ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἤθη καὶ τοὺς τρόπους ἐπιεικεῖς καὶ χρηστότατοι. Ἐγέννησαν δὲ καὶ τρεῖς παῖδας, τοὺς μὲν δύο ἐτίμησαν μὲ ἀξιωμάτων λαμπρότητα καὶ βιωτικὴν εὐδαιμονίαν. Ὁ δέ νεώτερος, ὁ καλὸς οὗτος Ἰωάννης (ὃς ἦτον ὕστερον ἀπ’ ὅλους, ἀλλὰ Εὐαγγελικῶς πρῶτος γέγονεν) ἔμεινε μὲ γονεῖς, καὶ ἐπιμελεῖτο τὰ ἱερὰ γράμματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπροτίμησε νὰ πλουτήσῃ μᾶλλον, ἤ εἰς τὰ χρήματα, μὴ ἀποβλέψεα κατὰ τὸν Δαυΐδ, ὡς ψευδεῖς μανίας καὶ ματαιότητας. Ἦτον δὲ τότε χρόνων δώδεκα, καὶ περισσοτέραν σπουδὴν εἶχε να ἀκούῃ τὰ Θεῖα Λόγια, παρὰ τὰ μαθήματα· ὅθεν καὶ εἰς τὰς Ἐκκλησίας ἡμέραν καὶ νύκτα ἐσχόλαζεν ὥσπερ φυτὸν εὐγενὲς εἰς τὴν τῶν Θείων λογίων ἀκρόασιν, τὰ ὁποῖα εἶναι αἱ διέξοδοι τῶν ὑδάτων κατὰ ἀλήθειαν, καὶ ἀπ αὐτὰ ποτιζόμενος, ἀπέδωκε τὸν καρπὸν τῆς ἀρετῆς ὡραῖόν τε καὶ γλυκύτατον. 

Τὸν καιρὸν ἐκεῖνον Μοναχός τις ἀπὸ τὴν Μονὴν τῶν Ἀκοιμήτων εἶχε πόθον να προσκυνήσῃ τὰ Ἱεροσόλυμα, καὶ ἀρχίζωντας τὴν ὁδοιπορίαν, ὕπηγεν ἀπὸ Κωνταντινούπολιν διά τινα χρείαν, ὃς τις ἐκόνεψεν εἰς ἕνα οἶκον πλησίον τοῦ στρατηλάτου. Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰωάννης, ἠρώτησε πόθεν ἦτον, καὶ ποῦ ὑπήγενεν· ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν· ἀλλ’ ὁ νέος ἠρώτα πάλιν διὰ τὰς τάξεις τοῦ ῥηθέντος Μοναστηρίου ἐπιμελέστατα, καὶ ὁ Μοναχὸς βλέπωντάς τον πῶς εἶχε πόθον πολὺν εἰς τὰ τοιαῦτα, τοῦ ἐδιηγήθη καταλεπτῶς ἅπαντα τὰ ἀναγκαιότερα, περὶ νηστείας, καὶ ψαλμωδίας, καὶ τῶν λοιπῶν ἐγχειρήσεων, τὰ ὁποῖα λόγια ἐφαῖνοντο εἰς τὸν λάρυγγα τοῦ Ἰωάννου γλυκύτερα μέλιτος, καὶ τρωθεὶς τὴν καρδίαν πόθον ἀσκήσεως, ἔπῃρε τὸν Μοναχὸν εἰς τόπον κρυπτόν, καὶ λέγει τον· ὁρκίζω σε εἰς τὸν ἐν Τριάδι Θεόν, ὅταν ἐπιστρέφῃς εἰς τὸ Μοναστηρίον, νὰ ἔλθῃς ἀπ ἔδω νὰ μὲ πάρῃς κρυφὰ μὲ τοῦ λόγου σου, νὰ γένω Καλόγηρος τὸ γληγορήτερον, πρὶν μάθουν οἱ γονεῖς μου ποῦ εἶμαι, διότι μελετοῦσι νὰ μὲ ὑπανδρεύσωσι, καὶ νὰ μὲ τιμῆσουν μὲ ἀξιωμάτων ἀρχὰς καὶ κοσμικὴν φαντάσιαν καὶ ματαιότητα· ἀμὴ ἐγὼ ἔχω πολὺν πόθον εἰς τὴν Μοναδικὴν πολιτείαν, καὶ διψῶ νὰ συναριθμηθῶ μὲ τοῦ λόγου σας, καὶ τοῦτο νομίζω ἀληθῆ δόξαν, τιμὴν βεβαίαν, καὶ σφραγῖδα τῆς ἐκεῖθεν Μακαριότητος. Τότε ὁ Μοναχὸς ἔταξε μεθ᾿ ὅρκου νὰ πληρώσῃ τὸν πόθον του· ὁ δὲ Θεῖος ἔρως καὶ πόθος πρὸς Χριστὸν ηὔξανεν εἰς τὴν ψυχην τοῦ νέου, καὶ ἀνεφλέγετο, καὶ εἶχε χαρὰν νὰ συνευρίσκεται καθ᾿ ὥραν μὲ τὸν ποθούμενον, καὶ νὰ τοῦ συνομιλῇ νοερῶς· ὅθεν παρεκάλεσε τοὺς γονεῖς του νὰ τοῦ γράψουν τὸ Ἱερὸν Εὐαγγέλιον, διὰ νὰ τὸ ἔχῃ μαζί του πάντοτε, νὰ τὸ ἀναγνώθῃ νὰ χαίρεται, καθῶς τὸ ἔχουν οἱ θερμοὶ καὶ καρδιακοὶ ἐρασταὶ συνήθειαν νὰ ἀναγνώθουν πολλάκις τὰ λόγια τοῦ ἠγαπημένου προσώπου, καὶ τοῦτο νομίζουσιν ἱκανὸν τοῦ πόθου των παραμύθιον. 

Οἷ δὲ γονεῖς αὐτοῦ, καὶ μᾶλλον ἡ μήτηρ, ὁποῦ εἶναι θερμοτέρα πρόχειρος εἰς τὰς τῶν παίδων ἐπιθυμίας, μετὰ πάσης χάρις τὴν αἴτησιν τοῦ παιδὸς δεξάμενοι, καὶ θαυμάσαντες, ὅτι δεν ἐζήτησε πλούσιά τε καὶ λαμπρὰ ἱμάτια ἤ ἄλλα τινὰ πράγματα κατὰ τὴν τῶν νέων συνήθειαν, μόνον οὕτω θεοφιλῆ καὶ σπουδαίαν αἴτησιν, ἐν τάχει πολλῷ κατεσκεύασαν ἕνα ὡραιότατον Εὐαγγέλιον, καὶ τὰ μὲν ἔσωθεν ἔγραψεν ὁ πλέον ἔμπειρος διδάσκαλος μὲ καλλιγραφίαν θαυμάσιον, τὰ δὲ ἔξωθεν ἐφαίδρυνεν ὁ χρυσοχόος μὲ χρυσίον, μαργαρίτας, καὶ ἄλλην εὐκοσμίαν καὶ πολυτέλειαν, καὶ τόσον τὸ ἔκαμαν εὔμορφον, ὥστε καὶ μόνη ἡ ὄψις, τοῦ παρεκίνει τὴν ψυχὴν τοῦ νέου πρὸς διηνεκῆ μελέτην καὶ ἀνάγνωσιν ἀκατάπαυστον· ἀλλ’ οἱ μὲν γονεῖς οὕτω ταχέως ἐτέλεσαν τὸ αἰτούμενον, μὴ γινώσκοντες οἱ τάλανες ποταπὸν κέντρον αὐξήσασιν εἰς τὸν κατὰ Χριστὸν τοῦ παιδὸς δριμύτατον ἔρωτα, καὶ ὅτι εἰς πολλήν τους ζημίαν τὸ κατεσκεύασαν, ὅτι ἡ συνεχὴς ἐκείνου μελέτη καὶ ὁμιλία ἔμελλε νὰ τὸν κάμῃ νὰ καταφρονήσῃ τὴν ἀγάπην αὐτῶν διὰ τὸν Ποιήσαντα. Μετὰ δὲ ὀλίγας ἡμέρας ἔφθασε καὶ ὁ Μοναχὸς κατὰ τὴν ὑπόσχεσιν, τὸν ὁποῖον ἰδὼν ὁ Νέος ἐπῆρε τόσην χαράν, ὡς ἡ ἔλαφος ὅταν ἰδῇ τὴν πηγὴν τοῦ ὕδατος· ὅθεν ἔσπευδε νὰ ἰδῇ τὸ τέλος τῆς ἐπιθυμίας του. Λαβὼν οὖν τὸ Εὐαγγέλιον, ἐκαμώθη πῶς ὑπήγενεν εἰς τὸ σχολεῖον, ἀκολουθῶν αὐτῷ καὶ εἷς ὑπηρέτης, τὸν ὁποῖον ἔστειλεν εἰς ὑπηρεσίαν τινὰ διὰ νὰ μὴν ἰδῂ ποῦ ὑπήγενεν. Ἔπειτα ἀπῆλθον μὲ τὸν Μοναχὸν εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ εὑρόντες πλοιάριον ἐπλήρωσε τὸν ναῦλον ὁ Ἰωάννης νὰ τοὺς ὑπάγῃ εἰς τὸ ῥηθὲν Μοναστήριον. Τοῦτο δὲ ἔκαμεν ὁ ἀείμνηστος καὶ ἔφυγε κρυφά, φοβούμενος μήπως καὶ ἡ ἀγάπη τῶν γονέων, καὶ μάλιστα τῆς μητρὸς τὰ δάκρυα, τοῦ Θείου πόθου τὸ πυρὶ κατασβέσωσιν, καὶ ἐπειδὴ ἐφύσησεν ἐπιδέξιος ἄνεμος, ἔφθασαν εἰς τὴν Μονὴν τάχιστα. Ὁ γοῦν Μοναχὸς ἀπαγγέλλει τὰ τοῦ Ἰωάννου πάντα πρὸς τὸν Ἡγούμενον, τὴν τοῦ γένους λαμπρότητα, τὴν τῶν γονέων ἐπιφάνειαν, τὴν ἀγάπην ὁποῦ τοῦ εἴχασι, τὸ προσδοκώμενο ἀξίωμα, καὶ τὸν μελετώμενον γάμον· ἔπειτα καὶ τὸν ἔρωτα τοῦ Παιδὸς πρὸς τὰ Θεῖα, τὰς συνθήκας, τοὺς ὅρκους, καὶ τέλος τὴν φυγήν τε καὶ ἀναχώρησιν. Ἰδών δὲ καὶ τὸν Ἰωάννην ὁ Καθηγούμενος, καὶ λογιζόμενος τὸ νέον τῆς ἡλικίας του, καὶ τὴν προτέραν τούτου διαγωγήν, ἐφοβήθη μήπως καὶ δὲν δυνηθῇ νὰ ὑπομείνῃ ἀγῶνα τοσούτον κοπιαστικὸν καὶ ἐπίπονον (ἐπειδὴ ἀνετράφη μὲ πολλὴν καλοπάθειαν ) καὶ ἐπιστραφῇ εἰς τὰ ὄπισθεν, ὅτι τῶν νέων αἱ προθυμίαι εἶναι εἷς τὴν ἀρχὴν θερμαί, ἀμῆ ταχέως ψυχραίνουσι. 

Μετακαλεσάμενος οὖν αὐτὸν ἐνουθέτησε πατρικῶς λέγων ταῦτα: Τέκνον, τὸ ἐγχείρημα τοῦτο, ὁποῦ ποθεῖς, εἶναι ἐναντίον τῆς ἀγωγῆς τε καὶ ἡλικίας σου, ὅτι σὺ εἶσαι πολλὰ νέος καὶ καλομαθημένος εἰς τὴν ἀνάπαυσιν, ἡμεῖς δὲ διάγομεν ζωὴν ἐπίπονον καὶ πολυβασάνιστον. Λοιπὸν φοβοῦμαι μήπως καὶ ἀσθενήσῃς ἀπὸ ταὴν κακοπάθειαν, νὰ ῥαθυμήσῃς τὸ ὕστερον, καὶ τότε δὲν βλάπτεις μόνον τοῦ λόγου σου, ἀλλὰ καὶ πολλοὺς ἄλλου μὲ τὸ ἰδικόν σου παράδειγμα. Ὑπόμεινον οὖν ἡμέρας τεσσαράκοντα δόκιμος, καὶ ἐὰν ἰδῆς ὅτι δύνασαι νὰ ὑπομένῃς ἕως τέλους τὸν κόπον τῆς ἀσκήσεώς, τότε νὰ λάβῃς τὸ Ἅγιον Σχῆμα κατὰ τὸ σύνηθες. Ὁ δὲ θερμὸς τὴν ψυχὴν Ἰωάννης ἐλυπήθη εἰς ταῦτα, καὶ ἐδέετο μετὰ πολλῶν δακρύων νὰ μὴν ἀργήσῃ μίαν ἡμέραν, ἀλλὰ παρευθὺς νὰ τὸν κάμῃ Καλόγηρον, καὶ ὤμνυε μὲ ὅρκους ὅτε νὰ ὑπομένἥ ὅλα τὰ βάρη τοῦ Σχήματος, μὲ τοῦ Θεοῦ τὴν βοήθειαν. Ταῦτα δὲ ἐποίει ὁ θαυμάσιος πολλὰ φρόνιμα, φοβούμενος μήπως καὶ μάθουν οἱ γονεῖς που εὑρίσκετο καὶ τὸν ἐπάρουσιν ἀπ’ ἐκεῖ βιαίως· ἀμὴ ἀφ’ οὗ ἤθελε βάλλῃ ταὰ ῥάσα, δὲν ἐτόλμουν να τὸν εὐγάλουσιν. Εἶπεν οὖν τόσα σπλάγχνικὰ καὶ παρακαλεστικὰ λόγια, καὶ τόσα δάκρυα ἔχυσεν, ὁποῦ τὸν ἐλυπήθη ὁ προεστώς, καὶ τὸν ἔκαμε καθὼς ἐπόθει Καλόγηρον, καὶ κατὰ ἀλήθειαν ὥσπερ ἐκουρεύθη τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς, οὕτως ἀπέῤῥιψε καὶ πᾶν ἐπίγειον καὶ κοσμικὸν φρόνημα, καὶ μὲ τὸ Σχῆμα ἀντάμα ἐνεδύθη καὶ πᾶσαν ἀρετὴν τῆς Μοναδικῆς πολιτείας καὶ ἔγινε μονήμερα Μοναχός, οὐ μόνον τῷ σχήμστι, ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον τῷ πράγματι!

Οἱ δὲ γονεῖς αὐτοῦ ἐθρήνουν ἀπαρηγόρητα την τούτου ἀθρόαν ὑστέρησιν, καὶ μὴ γινώσκοντες ποῦ νὰ ὑπῆγεν, ἔστειλαν ἀνθρώπους εἰς διαφόρους τόπους νὰ ἑρευνήσωσιν· ἀλλ’ ὁ Θεὸς τὸν ἐσκεπασέ, καὶ δεν τὸν εὑρήκασι, διὰ νὰ μὴν ἐμποδισθῇ ὁ θεῖος αὐτοῦ ἔρως, ἀλλὰ νὰ τελείωση τὸν πόθον του. Ἀφοῦ γοῦν ἐγυρεψαν χώρας καὶ Μοναστήρια ὅσα ἐδυνοντο, καὶ δεν ἐπέτυχον τῆς ἐφέσεως, ἔκαμαν τόσον θρῆνον καὶ ὀδυρμόν, οἷον ἠμπορεῖ νὰ καταλάβῃ πᾶς ἕνας, ἐπειδὴ γονεῖς ἦσαν, καὶ πολλὴν ἀγάπην εἴχασι πρὸς αὐτόν, καθὼς ἀνώτερον εἴρηται. Καὶ αὐτοὶ μὲν ἀμέτρως ἐθλίβοντο διὰ λόγου του, ἐκεῖνος δὲ ἐπέρνα ἀπὸ τὸ πρῶτον μὲ ὑπακοήν, ταπεινοφροσύνην, καὶ τόσον ἐνάρετα, ὁποῦ οἱ ἄλλοι ἐλάμβανον ἀπ ἐκεῖνον μᾶλλον ὑπόδειγμα, ἤ αὐτὸς ἀπὸ λόγου των, καὶ καθολικὰ ἦτον εἰς τὸ μέσον αὐτῶν ὁ Ἰωάννης κανὼν ἀρετῆς καὶ ἀρχέτυπον, τοιουτοτρόπως, ὥστε ὅλοι μὲν ἐθαύμαζον, ὀλίγοι δὲ ἐδύνοντο νὰ τὸν μιμηθῶσιν. Ὁ δὲ μισόκαλος διάβολος βλέπωντας εἰς ἕνα νέον τοσοῦτον τρυφερὸν καὶ ἀνήλικον τοιαῦτα ἔνθεα κατορθώματα, ἔπλεκε δόλους καὶ πανουργεύματα, δοκιμάζωντας νὰ ὑποσκελίσῃ τὸν ἀληθῶς μισοπόνηρον· ἀλλὰ μὲ ὅσους πειρασμοὺς τὸν ἐπάλαισε, πάντοτε ἔμενε νικημένος ὁ δόλιος. Ὁ νέος μὲ τὰ ὅπλα τῶν ἀρετῶν καὶ μὲ τὴν ἐξ ὕψους βοήθειαν ἀπεδίωκε τὸν πειράζοντα, ὅς τις ἐξήγειρεν αὐτῷ πάλιν ἕτερον πόλεμον χαλεπωτερον, καὶ ἐνθυμίζων αὐτῷ τὴν πολλὴν ἀγάπην καὶ τὸ φιλόστοργον τῶν γονέων του, τὰ πατρικὰ σπλάγχνα, τὰς μητρικὰς ὡδίνας, τὰ ἀναγκαία τῆς φύσεως, τὸν ἐπαρακίνει νὰ ποθῇ τὴν γλυκυτάτην ὄψιν τῶν γεννητόρων του, καὶ τόσον τὸν ἐδαπάνα καὶ ἐκατατηκε τοῦτος ὁ ἔρως περισσότερον ἀπὸ τὰς νηστείας καὶ κακοπάθειαν, ὁποῦ ἦτον σχεδὸν ὡσεὶ νεκρὸς εἰς τὸ πρόσωπον. Ἰδὼν οὖν αὐτὸν οὕτω ταλαιπωρούμενον καὶ ἀδύναμον ὁ Ἡγούμενος, ἐνόμισεν ὅτι ἀπὸ τὴν πολλὴν νηστείαν τὸ ἔπαθε, καὶ λέγει τον: Γίνωσκε τέκνον ὅτι ὅλα τὰ ἄκρα εἶναι ἐκ τῶν δαιμόνων, τουτέστιν ἡ πολλὴ ἀκρασία, καὶ ἡ ἐγκράτεια, ὁποῦ γίνεται ὑπὲρ τὸ μέτρον, καὶ πρέπει πᾶς ἕνας νὰ νηστεύῃ τὸ καταδύναμιν, ὅσον νὰ μὴν ἀποκτείνῃ τὴν σάρκα μὲ ἀσιτείαν ἀδιάκριτον, ὅτι αὐτὸ δεν εἶναι ἀρετή, ἀλλὰ ὑπερηφανεία καὶ ἄνοια. Ὁ δὲ νέος μὴ ἔχων ποσῶς εἰς αὐτὸν ὑπόκρισίν τινα, ἀπεκρίνετο: Δεν εἶναι ἡ αἴτια τῆς κακουχίας μου Πάτερ ἡ περισσὴ ἐγκράτεια, ἀλλὰ ἀπὸ ἄλλον χαλεπώτατον πόλεμον, ὁποῦ μοῦ ἄναψεν ὁ ἀνθρωποκτόνος εἰς τὰ ἐντόσθια μὲ τὸν πόθον τῶν γονέων μου, καὶ τόσον δριμὺν ἔρωτα μοῦ ἔβαλε νὰ τοὺς ἰδῶ, ὁποῦ μὲ κατατήκει καὶ δαπανᾷ ὡς τὸ κερὶ εἰς τὸ πῦρ, καὶ δεν μὲ ἀφήνει νὰ ἡσυχάσω ὁλότελα. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν ἁγιωσύνην σου νὰ μὲ συγχωρήσῃς νὰ ὑπάγω πρὸς αὐτούς, καὶ ἐλπίζω εἰς τὰς ἁγίας εὐχᾶς σας, ὅτι καὶ τοὺς γονεῖς μου νὰ ἰδῷ, καὶ τὸν διάβολον νὰ νικήσω, τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ βοηθοῦντώς μοι. Ταῦτα ἀκούσας ἀνελπίστως ὁ Καθηγούμενος, ἐλυπήθη περισσά, καὶ λέγει του· Δέν σου τὸ εἶπα ὅταν ἦλθες, πῶς δὲν δύνασαι να ὑποφέρῃς, καὶ σύ με ἐβίασες καὶ ἔκαμα στανικῶς μου ἐκεῖνο, ὁποῦ δεν ἔπρεπεν; ἔχε ὑπομονήν, καὶ ἐὰν εἶναι θέλημα Θεοῦ, σοῦ θέλω δώσει συγχώρησιν. 

 Μετὰ ὀλίγας ἡμέρας βλέπων ὁ προεστώς, ὅτι ὅσον ἐτήκετο ὁ νέος, τόσον καὶ ἀδυνάμιζε, τὸν ἐλυπήθη, καὶ συναθροίσας ὅλους τοὺς Ἀδελφοὺς μίαν ταχυνήν, ἔκαμαν δι’ αὐτὸν κοινὴν παράκλησιν καὶ λιτανείαν πρὸς Κύριον, νὰ τὸν διαφυλάττῃ ἄτρωτον ἀπὸ τὰς παγίδας τοῦ δαίμονος· ἔπειτα βαρυστενάξας καὶ δάκρυα ῥάνας, κατεφίλησεν αὐτόν, ὅτι πολλὰ τὸν ἠγάπα, ἐπειδὴ δὲν εἶχεν ἄλλο πρόβατον ἐναρετώτερον, καὶ μὲ πολὺν πόνον τῆς καρδίας τὸν ἀποχαιρέτησε, καὶ ἐσυγχώρησε λέγωντας· Πορεύου τέκνον μου εἰς εἰρήνην, ἔχε τὸν Θεὸν ὁρῶντα καὶ ὁδηγοῦντά σε, καὶ φύλαττε αὐτοῦ τὰ προστάγματα . Ὁ δὲ Ἰωάννης ὁμοίως κλαίωντας ἀποχαιρέτησεν ἕνα καθ’ ἕνα τοὺς Μοναχοὺς καὶ πάντας ὁμοῦ, προφασιζόμενος ὅτι στανικῶς του ἐμίσευεν ἀπ’ αὐτούς, οὐκ ἐκ προαιρέσεως, ἀλλὰ ὑπὸ τοῦ πατρικοῦ πόθου ἀναγκαζόμενος· οἱ δὲ ὡσαύτως ὀδυνώμενοι ἐκλαιον τὴν τούτου στέρησιν. Εὖγενωντας οὖν ἀπὸ τὴν Μονὴν ἔστρεφε πυκνὰ πρὸς ἐκείνην τὴν ὅρασιν, καὶ ἐνθυμούμενος τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνας καὶ τὰ ἔπαθλα, ὅσα εἰς αὐτὴν κατόρθωσε, καὶ τὴν γλυκυτάτην συνοδίαν ἐκείνων τῶν Ἀδελφῶν, ἐκαίετο ἡ καρδία του, καὶ τὰ σπλάγχνα διακοπτόμενος ἔλεγε: Σώζου καλὴ Συνοδία καὶ Χριστομίμητος, σώζεσθε Ἀδελφοὶ καὶ Πατέρες μου, ὁποῦ μὲ ὑποδέχθητε καλά, καὶ μοῦ ἐδείξατε πολὺ σπλάγχνος διὰ τὸν Κύριον· ἀμῆ ἐγὼ ὁ δείλαιος δὲν ἠμουν ἄξιος νὰ συναυλίζωμαι μὲ τοῦ λόγου σας, καὶ διὰ τοῦτο ἀθλίως καὶ παραλόγως χωρίζομαι. 

Ἀφοῦ δὲ ἐμάκρυνεν ὀλίγον, ηὗρεν ἕνα πτωχὸν εἰς τὸν δρόμον μὲ παλαιὰ ῥάσα καὶ ἀνωφέλευτα καὶ χαιρετήσας αὐτόν, εὔγαλε τὰ ἱμάτιά του, καὶ τοῦ τὰ ἔδωσεν, ἀντὶ δὲ αὐτῶν, ἐπῆρε τὰ ξεσχισμένα τοῦ πένητος, καὶ ὑπήγεναν ἀντάμα τὴν ὁδοιπορίαν χαίροντες, ὁ μὲν τὰ παρόντα βλέπων, ὁ δὲ πρὸς τὰ ἐλπιζόμενα, ὅτι ἐμιμήθη τοῦ Χριστοῦ τὴν πτωχίαν τε καὶ ταπείνωσιν. Περάσας οὖν καὶ τὴν θάλασσαν, εὐγῆκεν εἰς τὸ Βυζάντιον, καὶ φθάνωντας τὴν νύκτα εἰς τὸν πατρικὸν οἶκον ἔξωθεν, ἔπεσε κατὰ γῆς, καὶ ὑψώσας πρὸς Θεὸν τὴν διάνοιαν, τοιαῦτα μετὰ δακρύων προσηύξατο: Κύριε ὁ Θεὸς ὁ ποιήσας τὴν παναρμόνιον κτίσιν ταύτην καὶ τῇ χειρί σου δημιουργήσας τὸν ἄνθρωπον, τὸ σοφόν σου κτίσμα καὶ περικαλλὲς καὶ φιλότιμον, καὶ ἔβαλες ἀγάπην εἰς τὴν φύσιν πρὸς τοὺς γονεῖς ἰσχυρὰν καὶ ἄμαχον, καὶ πάλιν ἐπρόσταξες να προτιμῶμεν ἐσένα ὑπὲρ τὴν φύοσν αὐτήν, διὰ νὰ δείξῃς τὸν λογισμὸν τῶν φυσικῶν παθῶν δυνατώτερον, καὶ ὅτι ἡ εὐγενὴς προαίρεσις ἐν εὐκολίᾳ νικᾷ τὴν φύσιν· Σὺ Δέσποτα, ὁποῦ ἐπλασες τὰς καρδίας μας, καὶ ἐξετάζεις τὰ κεκρυμμένα, γινώσκεις ὅτι ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας σὲ ἐδίψησεν ἡ ψυχή μου· διὰ τὴν ἐδικήν σου ἀγάπην, τὴν στοργὴν τῶν γονέων μου δὲν ἐψήφισα, πλοῦτον, δόξαν, καὶ τρυφὴν κατεφρόνησα, καὶ πάντα τὰ ἡδέα ἐμίσησα, καὶ ἁπάντων αὐτῶν τὸν πόθον σου προετίμησα. Λοιπὸν μὴ ἐγκαταλίπῃς με ἀπὸ τοῦ πονηροῦ τυραννούμενον, δέομαι τῆς σῆς Ἀγαθότητος, ἀλλὰ παράστηθί μοι τῷ δούλῳ σου, καὶ δός μου δύναμιν νὰ τὸν καταβάλλω γενναίως, καὶ νὰ τὸν θανατώσῳ μὲ τὸ ξίφος ἐκεῖνο, μὲ τὸ ὁποῖον αὐτὸς κατ’ ἐμοῦ τὴν ἐπιβουλὴν συνεσκεύασε. Ταῦτα πανσόφως τῷ Θεῷ προσευξάμενος, ἀπεῤῥίφθη ἐλεεινῶς ἔξω τῆς πύλης τῆς οἰκίας αὐτοῦ, καὶ ἐκείτετο ὡς ἔνας ζητουλᾶς ξένος καὶ ἄπορος, ἔχωντας γνώμην νὰ μείνῃ ἕως τέλους τῆς ζωῆς του εἰς τὸν πατρικον οἶκον οὕτως ἀγνώριστος, διὰ νὰ θεραπεύση τὸν πόθον του μὲ τὸν γνωστικὸν τρόπον τοῦτον, καὶ νὰ νικήσῃ τὴν βίαν τῆς φύσεως. 

Ἀφ’ οὗ ἐξημέρωσε, καὶ ἤνοιξε τὰς θύρας ὁ πυλωρός, ἰδὼν αὐτὸν ἐνδεδυμένον μὲ τοιαῦτα ῥάσα ῥερυπωμένα καὶ ἄχρηστα, τὸν ἠρώτησε τίς ἦτον, καὶ πόθεν ἤρχετο, ὅτι ἡ πολλὴ ἀδυναμία καὶ τῆξις τοῦ σώματος ἠφάνισε τὰ σημεῖα τῆς μορφῆς, καὶ δὲν ἐγνωρίζετο. Ὁ δὲ ἀπεκρίνατο: Πτωχὸς εἶμαι καθὼς βλέπεις καὶ ἄπορος ἀπὸ χρήματα, μὴ ἔχων, ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖναι, οὔτε τὰ πρὸς τὴν χρείαν, οὔτε οἰκίαν ν᾿ ἀναπαυθῶ· λοιπὸν δέομαί σου· σπλαγχνίσου τὴν πενίαν μου διὰ τὸν Κύριον, καὶ ἄφες με νὰ κοιμοῦμαι αὐτοῦ εἰς μίαν γωνίαν ὁ ἄθλιος. Τοιαῦτα ὁ Δεσπότης τὸν δοῦλον ἐδέετο, καὶ δὲν αἰσχύνετο τὴν δέησιν, οὔτε τὴν δεσποτείαν ἐδηλοποίησε, θέλωντας νὰ μιμηθῇ ἐκεῖνον, ὁποῦ ἔκρυψεν εἰς τὴν πτωχείαν σαρκὸς τὸν πλοῦτον καὶ δεσποτείαν θεότητος. Ὁ δὲ ὑπηρέτης τὸν ἐλυπήθη, διὰ τὴν εὐτέλειαν τοῦ ἐνδύματος, καὶ τὴν ἀδυναμίαν τοῦ σώματος, καὶ τὸν ἀφῆκεν εἰς μίαν γωνίαν νὰ ἀνακλίνεται. Εἶχεν οὖν ὁ Ὅσιος εἰς τὴν ψυχήν του μέγαν ἀγῶνα καὶ καθημερούσιον πόλεμον, καὶ ἐμάχοντο ἀλλήλοις ὁ θεϊκὸς πόθος μὲ τὸν φυσικὸν τῆς συγγενείας, καὶ ὅταν ἔβλεπε τὸν πατέρα, καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ, καὶ εὐγένασιν, ἤ εἰσήρχοντο, ἐκαίοντο τὰ σπλάγχνα του, καὶ τὸν ἐπαρακίνει καὶ ἠνάγκαζεν ὁ πόθος τῆς σαρκὸς νὰ φανερωθῆ εἰς ἐκείνους, καὶ εἶχεν εἰς τὸν λογισμὸν τὴν πάλην καθ’ ὥραν ἀνείκαστον, βλέπων μάλιστα τοὺς δούλους του κατατρυφῶντας εἰς τὴν πατρικὴν τράπεζαν, ἐν ᾧ αὐτὸς ἦτον πεινασμένος, ἄπλυτος, στέγης καὶ ἐνδύματος ἄπορος, ἀλλὰ ταῦτα πάσχων ὁ ἀδαμάντινος, ἐδυνάμωνε τὴν καρδίαν του μὲ τὸν ἔνθεον ἔρωτα. Διὸ καὶ πολλάκις, ηὔχετο λέγωντας: Δέσποτα Κύριε, ὁ ὄντως Πατὴρ καὶ Δημιουργός μου, ὁποῦ με ἠξίωσας νὰ βλέπω τὴν οἰκίαν καὶ τοὺς γονεῖς μου, αὐτός με δυνάμωσσν να νικήσω τὸν ἐχθρὸν ἕως τέλους, διὰ νὰ μήν με χωρίση ὁ πόθος γονέων ἀπὸ τὸν ἐδικόν σου πόθον καὶ τὴν ἐλπίδα μου.

Τοιαῦτα τῷ Θεῷ προσευχόμενος, ἐτέλεσεν ἕνα χρόνον εἰς αὐτὸν τὸν πυλῶνα ὁ γενναιότατος, ἀμελούμενος καὶ παρορώμενος ἀπὸ τοὺς δούλους του, ἴσως δὲ νὰ ἦτον καὶ ἀπὸ συνεργείαν τοῦ δαίμονος, να μη τον ἐπιμελοῦνται, διὰ νὰ τοῦ δίδῃ περισσοτέραν θλίψιν καὶ βάσανον. Μετὰ τὸν χρόνον ἄρχησεν ὁ Εὐτρόπιος νὰ θαυμάζη τὴν ὑπομονὴν ἐκείνου τοῦ ξένου, καὶ πένητος, καὶ βάνωντας εἰς τὸν νοῦν του ὅτι ἀπὸ Θεοῦ νεύσιν ἦτον να κάθεται τόσον καιρὸν εἰς τὴν πύλην ἐκεῖνος ὁ ἄπολις, τὸν ἐσπλαγχνίσθη καὶ ἀπ ἐκεῖ καὶ ἔμπροσθεν τοῦ ἔστελλε τροφὰς ἀπὸ τὴν τράπεζαν πλουσιοπάροχα. Ἀλλ’ αὐτὸς ἐλάμβανεν ἀπὸ ταῦτα ὀλίγα, ὅσον να κυβερνᾷ τὴν τοῦ σώματος σὐστασιν, τὰ δὲ ἐπίλοιπα ἔδιε τοῖς πτωχοῖς, καὶ τόσον ἐμάρανε τὴν σάρκα, ἀπὸ τὴν πολλὴν ἐγκράτειαν, ὁποῦ σχεδὸν ἐφαίνοντο τὰ ἐντόσθιά του ὡσπερ διὰ κατόπτρου τινὸς ἀπ ἔξω τοῦ δέρματός του. Ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ εἶχεν ὀδύνην μεγάλην πικρῶς τὰ σπλάγχνα κεντουμένη διὰ τὴν στέρησιν, καὶ τόσην λύπην εἶχεν εἰς τὴν καρδίαν καὶ πόνον βαρύτατον, ὁποῦ ἐπεθύμει τὸν θάνατον, καὶ ἔχουσα ἡ τάλαινα ἐνώπιον αὐτῆς, καὶ βλέπουσα τὸν ποθούμενον, ἔῤῥαινε κὰθ’ ἑκάστην ὑπὲρ αὐτοῦ ὥσπερ ποτάμι τὰ δάκρυα· μάλιστα τῆς ἐσυνέβη καὶ κάποιον πρᾶγμα δεινότατον, τὸ ὁποῖον τῆς ἔδωκεν ὕστερα μετὰ τὸν ἀναγνωρισμὸν πόνον σφοδροτερον καὶ μεταμέλειαν ἀνωφέλευτον, ὅτι καθὼς εὔγενε μίαν ἡμέραν σεμνῶς καὶ ἐντίμως μὲ τὰς σκλάβας, νὰ ὑπάγῃ εἰς τὴν Λειτουργίαν, βλέπουσα τὸν Ἰωάννη μὲ τοιαῦτα σαπρὰ καί ξεσχισμένα παλαιόρασα, καὶ βρωμεσμένον ἀπὸ τὸν ῥῦπον τῆς ἀλουσίας, ἔτι δὲ καὶ ἀπὸ τὴν πολλὴν ἐγκράτειαν ἔχοντα τὸ βλέμμα του ἄγριον, τὸν ἐσυγχάθη, καὶ ἀνεγύρισε (φεῦ) ἀπὸ τὸν ποθεινόν της υἱόν, ὥσπερ νὰ ἦτον ὀφίδι ἄγριον, καὶ προστάσσει τοὺς ὑπηρέτας νὰ τὸν ἀμπώσουν παράμερα εἰς μίαν γωνίαν, νὰ μὴ τὸν θεωρῇ νὰ συγχαίνεται. 

Ταῦτα δὲ ἔλεγεν ἀγνοοῦσα ἡ ἄγνωστος ὅτι ἐμίσει ἐκεῖνον ὁποῦ διαπαντὸς εἰς τὴν ψυχήν της ἐβάσταξε, καί δὲν ἐκαταδεχετο νὰ βλέπῃ ἐκεῖνον ὁποῦ εἶχε γλυκύτερον παρὰ τὸ φῶς τῶν ὁμμάτων της. Οὕτω μὲν οὖν ὁ Ἰωάννης ἐξεβλήθη ἀθλίως τῆς μητρικῆς ὄψεως. Πλὴν δὲν τὸν εὔγαλαν τελείως ἀπὸ τὸν οἶκον, ἀλλὰ τὸν ἀφῆκαν καὶ ἔκαμε μικρὰν καλύβην, ὅσον τὸν ἐχώρει, καὶ οὕτως ἐτέλεσεν ἄλλους δύο χρόνους ὁ ἀνδρεῖος ἀθλητὴς τοῦ.Χριστοῦ, ἀπὸ τὴν ἀγάπην τῶν γονέων δυνατὰ τυραννούμενος, ἀπ’ ἐκείνους δὲ βδελυσσόμενος, ἀπὸ τοὺς φίλους ἀσυμπαθῶς ἀμελούμενος, ὑπὸ τῶν δούλων του ὑβριζόμενος, καὶ τὸ χειρότερον, καὶ ἀφορητότατον ὑπὸ μητρὸς ἀπωθούμενος, καὶ πάλιν μὲ ὅλα ταῦτα δὲν ἐνικήθη ὁ ἀήττητος, δὲν ἔκλαυσεν, οὔτε ποσῶς ῥῆμα συμπαθὲς ἐσύντυχε παραμικρόν, νὰ φανέρωση τὴν συγγένειαν· καὶ τοῦτο εἶναι ἡ ὑπερβολὴ τοῦ θαύματος, ὅτι ἀπὸ ἐκείνους ὁποῦ ἐπόθει, καὶ ἀπ’ ἐκείνους ὁποῦ ἐποθεῖτο αὐτὸς περισσότερον, διὰ ἄγνοιαν ἦτον βδελυττόμενός τε καὶ διωθούμενος, καὶ δυνάμενος, μὲ ἕνα λόγον νὰ λύσῃ ταῦτα πάντα τὰ λυπηρά, δὲν ἠθέλησεν, ἀλλ’ ὑπέμεινε τοσοῦτον μέγαν τῆς φύσεως πόλεμον. Ταῦτα βλέπων ὁ τῶν ἀδήλων ἐπόπτης Θεός, τοῦ φαίνεται εἰς τὸ ὅραμα, καὶ χαιρετήσας αὐτὸν προσφιλέστατα, τοῦ εὐηγγέλισεν ὅτι κατὰ τὴν τρίτην ἡμέραν μέλλει να ὑπάγῃ ἡ ψυχή του εἰς τὴν Οὐράνιον αὐτοῦ Βασιλείαν, καὶ ἔταξε νὰ τοῦ δώσῃ λαμπροὺς καὶ φιλοτίμους στεφάνους, καὶ ἑτέρας πλουσίας ἀμοιβὰς ἐπαξίως τῶν πόνων του. 

Ἐγερθεὶς οὖν μετὰ τὴν ὀπτασίαν, εὐθὺς ἔκλαιεν ἀπὸ τὴν χαρὰν ἡδύτατα, καὶ εὐχαρίστει τὸν Κύριον, ἔτι δὲ προσηύχετο ἐξ ὅλης ψυχῆς διὰ τοὺς γονεῖς του. Εἶτα προσκαλεσάμενος τὸν πορτάρην, λέγει αὐτῷ: Ὕπαγε παρακαλῶ σε, εἰπὲ ταῦτα πρὸς τὴν κυρίαν σου· ὁ πτωχὸς ἐκεῖνος, ὁποῦ κείτεται εἰς τὸν πυλῶνα δέεται, πολλὰ τὴν εὐγένειαν σου νὰ μὴ καταφρονήσῃς τὴν πενίαν αὐτοῦ καὶ εὐτέλειαν, ἀλλὰ να κοπιάσης νὰ τὸν ἰδῇς διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, ὃς τις σὲ θέλει στήσει δι’ αὐτὸ εἰς τὴν δεξιάν του, να ἀκούσῃς παρ αὐτοῦ, τό, ἀσθενὴς καί πτωχὸς ἤμουν, καὶ μὲ ἐπίσκεψες· πλὴν ἔχει καὶ λόγον νὰ σὲ εἰπῃῇ χρειαζόμενον. Ταῦτα ἡ Θεοδώρα ἀπὸ τὸν δοῦλον ἀκούσασα, διελογίζετο ἐν ἑαυτῇ λέγουσα: Ἄραγε τί νὰ μὲ εἰπῇ ὁ πτωχὸς ἐκεῖνος; Λοιπὸν ἀνήγγειλε τοῦ ἀνδρός της ταῦτα, ἐρωτῶσα αὐτὸν ἐὰν τὴν συγχωρῇ νὰ ὑπάγῃ. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ: Ὁ Θεὸς ἐδιάλεξε καὶ ἠγάπησεν ὡς ἀδελφους του τοὺς πένητας, λοιπὸν ἄπελθε. Ἡ δὲ γυνὴ πάλιν ἀμέλει, καὶ δὲν εἶχε ποσῶς προθυμίαν, κατὰ τὸν Δαυΐδ, βουλὴν πτωχοῦ καταισχύνουσα· ἐπειδὴ ὁ πένης ἐὰν ἔχῃ καὶ τίποτας σπουδῆς ἄξιον, δὲν τὸν ψηφούσιν οἱ πλούσιοι. Ὁ δὲ Ἰωάννης βλέπων, ὅτι ἡ τελευτὴ ἐπλησίασεν (ἐπειδὴ ἀγάπα πολλὰ τὴν ἀτιμίαν καὶ ταπείνωσιν, καθὼς παρακάτω φαίνεται) ἐμήνυσε πάλιν τῇ μητρὶ ταῦτα: Ὅτι ἐγὼ μὲν εἰς ὀλίγην ὥραν ἀναχωρῶ ἀπὸ τοῦτον τὸν κόσμον, σὺ δὲ ἐὰν δὲν καταδεχθῇς νὰ μὲ ἰδῇς τώρα, ὕστερα θέλεις μετανοήσει ἀνωφέλευτα. Ἡ δὲ μήτηρ ὡς ἤκουσε ταῦτα, ἐσπάραξεν ἡ καρδία της πῶς ἔχει νὰ τῆς εἰπῇ διὰ τὸν ἠγαπημένον παῖδα τίποτας, καὶ προστάσσει τοὺς δούλους νὰ τὸν φέρουν ἀπὸ τὴν καλύβην ἐκεῖ ἔμπροσθεν. Φερθεὶς οὖν ὁ Ὅσιος, καὶ πλησίον τῆς ποθούμενης μητρὸς γενόμενος, ὁ διαφερόντως ποθούμενος , εἶπεν αὐτῇ μὲ ταπεινὴν λαλιὰν: ὅσον ἐκάμετε εἰς ἐμὲ τὸν ξένον καὶ πένητα, τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ τὸ ἐκάμετε, κατὰ τὸν λόγον αὐτοῦ: Ἐφόσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου καὶ τὰ ἑξῆς· πλὴν ἐπειδή τῆς ζωῆς μου τὸ τέλος ἐσίμωσε, θέλω νὰ σοῦ ζητήσω καὶ ταύτην τὴν τελευταίαν καὶ ὕστερην αἴτησιν. Ὁρκίζω σε εἰς τὸν Θεὸν τὸν ἐξεταστὴν ἁπάντων καὶ μάρτυρα, νὰ μην με ἐνδύσης μετὰ τὸν θάνατόν μου μὲ ἄλλα ἱμάτια, οὐτε εὶς ἄλλον τόπον νὰ ἐνταφιάσης τὸ ἐμὸν λείψανον· ἀλλὰ μὲ τὰ ῥάσα τοῦτα νὰ μὲ θάψῃς εἰς τὴν καλύβαν, ὁποῦ ἐκαμα μὲ τὰς χεῖράς μου. 

Ἡ δὲ ἔταξεν αὐτῷ μεθ᾿ ὅρκου νὰ τελέση τὴν ἐπιθυμίαν αὐτοῦ, μὴ γινώσκουσα πῶς ἦτον μήτηρ, ὅτι τοῦτο προεσκέφθη ὁ πάνσοφος, διὰ νὰ ἁρπάση τὸν καιρὸν εἰς πίστιν πρὸ τῆς ἀναγνωρίσεως. Ἀφοῦ γοῦν τοῦ ὤμοσε, τῆς ἔδωκε τὸ Εὐαγγέλιον λέγωντας: τοῦτο σᾶς δίδω, νὰ ἔχετε μὲ τὸν ἄνδρα σου, τὸν κύριόν μου εἰς τὴν παρούσαν ζωὴν ἀσφαλὲς φυλακτήριον, καὶ εἰς τὴν μέλλουσαν σωτηρίας ἐγγύησιν. Ἡ δὲ λαβοῦσα τοῦτο μετὰ χαρᾶς, ἐθαύμασε πολλὰ πῶς ἔτυχε τοιοῦτο πρᾶγμα πολύτιμον εἰς ποταπὸν καὶ εὐτελὴ πένητα. Περιστρέφουσα γοῦν αὐτὸ ἀπάνω καὶ κάτω, τὸ ἐστοχάζετο λέγουσα: ὅμοιον εἶναι μὲ ἐκεῖνο, ὁποῦ ἐκάμαμεν τοῦ φιλτάτου μας Ἰωάννου. Καθὼς εἶπε τὸ ὄνομα, ἐπόνεσεν ἡ καρδία της, καὶ οἱ ὀφθαλμοί της ἔῤῥαιναν δάκρυα, ἀλλ’ οὐδὲ τότε ὡμολόγησεν ὁ Ὅσιος τὴν υἱότητα. Ἡ δὲ μήτηρ ἔδειξε τοῦ ἀνδρός της τὸ Εὐαγγέλιον, ὃςτις εὐθὺς τὸ ἐγνώρισε, καὶ ἐσπάραξεν ἡ καρδία του, καὶ εἶπεν: αὐτὸ εἶναι βέβαια τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ υἱοῦ μας, καὶ ὄχι ἕτερον καὶ ἂς ὑπάγωμεν νὰ ἐρωτήσωμεν τὸν πένητα, ποῦ καὶ πότε τοῦ ἔτυχε, μήπως καὶ ἠξεύρει νὰ μὰς ἀναγγείλῃ διὰ τὸ τέκνον μας. Ἐπιστάντες οὖν εὐθὺς τῷ Ἰωάννῃ, ἠρώτων αὐτόν, καὶ φοβερῶς ὥρκιζον νὰ τοὺς εἰπῇ τὴν ἀλήθειαν. Ὁ δὲ τρισμακάριος γνωρίσας ὅτι ἦτον ἡ τελευταία ὥρα του, ἔτι δὲ καὶ διὰ τοὺς ὅρκους, ἔκρινε δίκαιον νὰ ὁμολογήσῃ τὸ κρυπτόμενον, καὶ στενάξας ἐκ βάθους καρδίας ἐδάκρυσε λέγων: ἐγὼ εἶμαι ὁ ζητούμενος Ἰωάννης, καὶ αὐτὸ τὸ Εὐαγγέλιον εἶναι ἐκεῖνο, ὁποῦ σὰς ἐζήτησα, καὶ μοῦ ἐδώκετε ὅταν ἤθελα νὰ ἀναχωρήσω.

Ταῦτα ἀκούσαντες οἱ γεννήτορες ἐκύτταξαν αὐτοῦ ἀκριβῶς τοὺς χαρακτῆρας τῆς ὄψεως, καὶ γνωρίσαντες ἀπὸ τὰ σημεῖα, ἀπὸ τὴν φωνήν, καὶ ἄλλα παρόμοια ὅτι αὐτὸς ἦτον κατὰ ἀλήθειαν, ἔμειναν ἄφωνοι ὥραν ἱκανήν, ὡς περ νὰ ἔβλεπον ἔκστασιν, καὶ ἀφοῦ ἐσυνείκασαν, δεν ἤξευραν τὶ νὰ πράξουν πρότερον, νὰ εὐφρανθοὺν πῶς τὸν ηὗρασιν, ἤ νὰ θρηνήσουν. Περιχυθέντες οὖν αὐτὸν καὶ ἀγκαλιζόμενοι ἀνεκαλοῦντο, καὶ σφοδρῶς ὠδύροντο, λέγοντες: ὢ περιπόθητον τέκνον καὶ πολυώδυνον! ὢ δαπάνη σπλάγχνων! ὢ γονέων πληγή! ὢ κέντρον, ὁποῦ ἐπέρασεν εἰς τὴν ψυχήν μας σήμερον! ὢ πόσον ἐπλήγωσες τὴν καρδίαν μας τώρα ὁποῦ σὲ ηὕραμεν, περισσότερον παρὰ ὅταν μὰς ἔφυγες πρότερον! ὅτι τότε μὰς ἔδιδε θάῤῥος κάποια ἐλπίδα τῆς ἐπανόδου σου, ἥτις ἐγλύκαινε τῆς λύπης τὴν πικρίαν καὶ τὴν σφοδρότητα, ἀμῆ τώρα μὰς ἐπῆρες καὶ αὐτὴν τὴν τῶν ἐλπίδων παραμυθίαν καὶ ἔτρεψας εἰς θλίψιν τὴν ὀλίγην παρηγορίαν μας. Κάλλιον νὰ ἤθελες τελευτήση μὲ σιωπήν, καθὼς δὲν μᾶς τὸ ὠμολόγησες ζῶντός σου, ὅτι τότε δὲν ἔκαμνες τὴν πληγὴν πλατυτέραν, καὶ τὸ πάθος δριμύτερον! ὢ εὕρεσις δυστυχεστέρα τῆς ἀπωλείας! ὢ ὄψις ποθουμένη, ὁποῦ ἐλύπησες τόσον τοὺς σὲ ποθήσαντας! ἔπρεπε νὰ φανερωθῇς ὅταν ἦλθες, κατὰ ἀλήθειαν ὁποῦ εἰχαμεν καιρὸν νὰ χαροῦμεν, καὶ νὰ εὐφρανθοῦμεν τὴν σὴν ἐπάνοδον, ἤ κἂν νὰ τελευτήσῃς οὕτω κρυφίως, νὰ μήσε γνωρίσωμεν· ἀμῆ τώρα ἁγνοοῦμεν τὶ νὰ τελέσωμεν οἱ τάλανες πρότερον· τὴν εὕρεσίν σου νὰ ἑορτάσωμεν, ἢ τὸν θάνατόν σου νὰ κλαύσωμεν; ὢ δείλαιοι δειλαίων ἡμεῖς! τὸν εἴχαμεν εἰς τὰς χεῖράς μας, καί ἐδιώχναμεν ἐκεῖνον, ὁποῦ ἐζητούσαμεν εἰς ὅλον τὸν κόσμον μὲ τόσην ἀκρίβειαν! ὢ κύκλος ἀστέρων! ὢ παντέφορε Ἥλιε! καὶ ποταπὸν ἐβλέπετε θέαμα! πόσοι στεναγμοὶ καὶ πηγαὶ δακρύων νὰ φθάσουν εἰς τοιοῦτον πάθος ἀνείκαστον; τίς λίθος, τίς σίδηρος, καὶ ποία ἅλλη φύσις ἰσχυροτέρα νὰ βαστάξη τοιοῦτον κακὸν , ἀναρίθμητον; Ταῦτα καὶ ἕτερα ὅμοια ἔλεγον οἱ γονεῖς ὥρας τεσσάρας, καὶ ἑξαιρέτως, ἡ ἄχαρος καὶ πολυώδυνος μήτηρ, ἥτις ἐνθυμουμένη τὸ γνωστὸν μῖσος καὶ τὴν καταφρόνησιν ὁποῦ τοῦ ἔκαμεν ὡς ἄνωθεν εἴρηται, ἐθρήνει τότε ἐλεεινῶς καὶ ἀπαρηγόρητα, ἀνασπῶσα τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς, καὶ τὸ στῆθος καὶ πρόσωπον τύπτουσα. Ὁ δὲ Ὅσιος ἀπὸ ὀλίγον ὀλίγον ἀπενεκρώνετο, εἶτα καὶ τὴν ψυχὴν ἀφῆκεν εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν ὁ καλλίνικος. Πᾶσα ἡ πόλις ἐνεπλήσθη, τοῦ καινοῦ πάθους τούτου , καὶ θαύματος, καὶ πάντες ἔχαιρον κλαίοντες· συνεθρήνουν μὲν εἰς τὸν πόνον τῶν γεννητόρων καὶ τούτοις συνέπασχον· τῇ δὲ ψυχῇ ἠγάλλοντο ἐκπληττόμενοι τοσαύτην χαρμονὴν ἀπαράμιλλον τοῦ Ἀσκητοῦ καὶ ἀμίμητον.

Ἡ δὲ μήτηρ αὐτοῦ νικηθεῖσ ἀπὸ τὴν ἀγάπην, ἀστόχησε τὴν παραγγελίαν καὶ ὅρκησίν, καὶ ἐγδύνουσα τὸν Ἅγιον, τὸν ἐνδυσεν ἱμάτια λαμπρὰ καὶ πολύτιμα. Ἀλλ ὢ τοῦ θαύματος! ὢ τοῦ θερμοῦ πρὸς Χριστὸν ἔρωτος ὅτι καί αὐτὰ τῶν ἄθλων, τὰ σύμβολα ὠρέγετο ὁ Ἀσκητῆς, καὶ τὰ εἶχε ποθεινότερα παρὰ τῆς μητρὸς τὰ πολύτιμα. Εὐθὺς ἐκρατήθησαν τὰ μέλη της, καὶ ἔμεινε παράλυτος, θέαμα ξένον καὶ φοβερώτατον. Ὁ δὲ πατὴρ βλέπωντας αὐτὴν παραλελυμένην καὶ ὅλως ἀκίνητον, τῆς ἐνθύμισε τὴν ἐντολὴν τοῦ Παιδός, καὶ εὐθὺς ὁποῦ τοῦ ἔβαλαν τὰ ξεσχισμένα παλαιόρασα ἐθεραπεύθη ἡ μήτηρ, καὶ ὁ Παῖς πατέρων σωφρονιστὴς ἐδείκνυτο, φανερώνοντος τοῦ Θεοῦ, ὅτι οὐ μόνον οἱ παῖδες εἶναι χρεώσται νὰ φυλάγουν τὰς ἐντολὰς τῶν γονέων, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ τῶν παίδων, ὅταν εἶναι κατὰ Θεὸν ἡ αἴτησις. Θάπτεται οὖν ὁ γενναῖος ἀγωνιστὴς εἰς αὐτὴν τὴν καλύβην καθὼς ἐπαράγγειλε, γινώσκωντας ὅτι τὰ οὕτω ταπεινὰ ἡ λαμπρότης τῶν ἄνω Σκηνῶν διαδέχεται. Ἔκτισαν δὲ καὶ ἱερὸν Ναὸν οἱ γονεῖς του εἰς τὴν καλύβαν, καὶ καθιέρωσαν εἰς αὐτὸν τὰ ἥμισυ τῶν πραγμάτων, τὰ δὲ ἐπίλοιπα τοῖς πτωχοῖς διεμοίρασαν, διὰ νὰ εἶναι καὶ τὸ δένδρον τῷ καρπῷ παρόμοιον. Καλῶς οὖν καὶ ἐναρέτως βιώσαντες, ἀπῆλθον εἰς Βασιλείαν Οὐράνιον, νὰ συνευφραίνωνται αἰωνίως μετὰ τοῦ πανοσίου καὶ ἀγαπητοῦ Υἱοῦ αὐτῶν, καὶ πάντων τῶν Ἁγίων, δοξάζοντες Πατέρα, Υἱόν, καὶ Πνεῦμα Ἅγιον, τὴν ἐν Μονάδι Τριάδα, καὶ ἐν Τριάδι Μονάδα, ᾗ πρέπει πᾶσα δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς ἀπεράντους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

                                πηγή: voutsinasilias.blogspot.gr