Η ενότητα στρατευόμενης και θριαμβεύουσας Εκκλησίας στην Ευχαριστιακή σύναξη

Ρένος Κωνσταντίνου,Θεολόγος

 

Με το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας δια του Χριστού ενώνονται όλοι οι πιστοί μεταξύ τους. Και εννοούμε εδώ τους πιστούς όλων των αιώνων. Όσοι δηλαδή πίστευσαν στο Χριστό και με το θάνατο τους αναχώρησαν από τον κόσμο αυτό και όσοι πιστεύουν τώρα στο Χριστό και βρίσκονται στην παρούσα ζωή. Όλοι αυτοί αποτελούν τον ένα λαό του Θεού και είναι μέλη του ιδίου μυστικού σώματος του Χριστού[1].

 

Υπάρχει, όπως κανείς αντιλαμβάνεται, μια διάκριση ανάμεσα στους πιστούς που απολαμβάνουν τα αγαθά της αιωνίου ζωής και προγεύονται του παραδείσου, με όσους βρίσκονται στη ζωή αυτή. Όσοι βρίσκονται στον κόσμο αυτό και αγωνίζονται κατά του κακού και των παθών, είναι η στρατευόμενη Εκκλησία. Η στρατευόμενη Εκκλησία έχει ως μέλη της ανθρώπους με ψυχοσωματική υπόσταση, οι οποίοι μάχονται για τον αγιασμό και τη σωτηρία τους[2]. Είναι η καθαρά ορατή πλευρά της Εκκλησίας. Ονομάζεται «στρατευόμενη» διότι τα μέλη της είναι στρατιώτες οι οποίοι αγωνίζονται εναντίον του διαβόλου και της αμαρτίας.

Ας εξηγήσουμε στο σημείο αυτό τι είναι, ή καλύτερα ποια είναι η θριαμβεύουσα Εκκλησία. Θριαμβεύουσα Εκκλησία είναι οι κεκοιμημένοι πιστοί. Είναι οι πιστοί που τελείωσαν νικηφόρα τον επίγειο πνευματικό τους αγώνα και τώρα πλέον γεύονται της τρυφής του παραδείσου. 

Η θριαμβεύουσα Εκκλησία  ονομάζεται έτσι, διότι τα μέλη της εισήλθαν θριαμβευτές στην αιώνια ζωή, κατέκτησαν τα τρόπαια της νίκης και έλαβαν από τον Κύριο τα βραβεία των κόπων τους[3].

Στη θριαμβεύουσα Εκκλησία όμως, δεν συγκαταλέγονται μόνο οι ψυχές των δικαίων που έζησαν κάποτε στη γη, αλλά και ο πνευματικός κόσμος των αγγέλων. Ανήκουν στην επουράνια μερίδα της Εκκλησίας οι μυριάδες των αγγέλων και οι χιλιάδες των αρχάγγελων, αλλά και ο χορός των αγίων και δικαίων. Οι Προφήτες, οι Απόστολοι, οι Μάρτυρες, οι Δίκαιοι και γενικά όσοι ευαρέστησαν το Θεό κατά τον επίγειο βίο τους.  Η θριαμβεύουσα Εκκλησία είναι η αόρατη πλευρά της Εκκλησίας, είναι κοινωνία πνευμάτων[4].

Η Θεία Λειτουργία πολύ ορθά έχει χαρακτηριστεί ως «σύνοδος ουρανού και γης». Και τούτο διότι σε κάθε Θεία Λειτουργία, κατά την οποία τελείται το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, είναι παρών ο ίδιος ο Χριστός. Κοντά στο Χριστό βρίσκεται η Υπεραγία Θεοτόκος, οι Άγγελοι, ο χορός των Αγίων και οι «ἐν πίστει κοιμηθένετες». Όλοι μαζί συμμετέχουν στην Ευχαριστιακή σύναξη. Μέσα στον Άγιο Δίσκο βρίσκεται ενωμένη ολόκληρη η Εκκλησία.

Ο Χριστός είναι αυτός που ενώνει όλες τις γενεές των χριστιανών στη Θεία Ευχαριστία. Εκείνες που κλήθηκαν από την αρχή, μέχρι αυτές που θα κληθούν την ενδεκάτη ώρα. Αυτή η ενότητα νικά θριαμβευτικά τους χωρισμούς του χρόνου. Ο χρόνος δεν χωρίζει πλέον εκείνους που ζουν εν Χριστώ με εκείνους που τελείωσαν με πίστη τον επίγειο βίο τους. Η στρατευόμενη και η θριαμβεύουσα Εκκλησία, οι ζώντες και οι κεκοιμημένοι είναι πλέον ένα σώμα εν Χριστώ. Δεν είναι παρά μόνο μία και μοναδική Εκκλησία[5].

Ακόμη και ο θάνατος έχει χάσει τη διαχωριστική του εξουσία μέσα στην Εκκλησία. Και τούτο διότι ο Χριστός είναι αυτός ο οποίος «τὰ τοῦ θανάτου κλεῖθρα διεσπάραξεν», όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρει ένα τροπάριο του κανόνα του Μεγάλου Σαββάτου. Η νίκη του Σταυρού  είναι η βάση όλης της χριστιανικής ύπαρξης. Στα μυστήρια της Εκκλησίας μας η νίκη αυτή γίνεται ξανά παρούσα και επίκαιρη[6].

Δεν υπάρχει λοιπόν καμιά αμφιβολία ότι μέσα στη Θεία Ευχαριστία γίνεται μια κοινωνία και ένωση Θεού και ανθρώπων, αγγέλων και ανθρώπων, ζώντων και κεκοιμημένων. Ο Χριστός αγκαλιάζοντας και ενώνοντας στον εαυτό Του «τὰ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς»[7], εκπληρώνοντας τα πάντα στον εαυτό Του όντας η ζωή της ζωής, προσφέρει τα πάντα στο Θεό Πατέρα[8].

Η Θεία Ευχαριστία λοιπόν μας ενώνει και με τους πιστούς που πέρασαν απο την παρούσα ζωή και τώρα βρίσκονται στη χώρα των ζώντων. Ενώνει δηλαδή τη στρατευόμενη με τη θριαμβεύουσα Εκκλησία. Ενώνει τους πιστούς που βρίσκονται στην παρούσα ζωή με τους πιστούς που μετέβησαν στην αιώνια ζωή, αλλά και με τις στρατιές των αγγέλων και αρχαγγέλων. Γι’ αυτό όπως, έχει ήδη σημειωθεί, η Θεία λειτουργία είναι «σύνοδος ουρανού και γής». Όταν τελείται η Λειτουργία  οι Προφήτες διδάσκουν, οι Απόστολοι κηρύσσουν το Ευαγγέλιο, ο Χριστός βρίσκεται ανάμεσα στους πιστούς, ο Θεός Πατέρας δέχεται την τελούμενη θυσία και το Άγιο Πνεύμα χορηγεί τη δική Του αγαλλίαση.

---

[1] Χωρεπισκόπου Σαλαμίνος Βαρνάβα, Η θριαμβεύουσα Εκκλησία, (Λευκωσία 1987), σελ. 7.

[2] Χωρεπισκόπου Σαλαμίνος Βαρνάβα, Στο ίδιο, σελ. 7-9.

[3] Χωρεπισκόπου Σαλαμίνος Βαρνάβα, Ο.π. σελ. 7-8.

[4] Χωρεπισκόπου Σαλαμίνος Βαρνάβα, Ο.π. σελ. 10-13.

[5] Γ. Φλωρόφσκυ, Το σώμα του ζώντος Χριστού. Μετάφραση Ι. Παπαδόπουλος, (Αθήνα: Ακρίτας   1987), σελ. 60-61.

[6] Γ. Φλωρόφσκυ, Στο ίδι, σελ. 65.

[7] Εφεσ. 1, 10.

[8] Α. Schmemann, Ευχαριστία. Μετάφραση Ιωσήφ Ροηλίδη, (Αθήνα: Ακρίτας 2000), σελ. 144.

      πηγή: imconstantias.org.cy