ΜΑΪΟΥ 9!! ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΟΥΝΕΝΟΙΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΒΙΟΣ, Η ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ ΤΟΥ

ΒΙΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑ

ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΤΟΥ ΕΝ ΒΟΥΝΕΝΟΙΣ[1][1]

 

Εὐλόγησον Πάτερ.

Δυσκολεύεται ὁ ἀνθρώπινος νοῦς νὰ κατανοήση τὸ μεγαλεῖο τῆς πίστεως τῶν Ἁγίων μας καὶ νὰ βρῆ λόγους καταλλήλους γιὰ σκιαγράφησί τους. Ἄν καὶ μνήμη δικαίων μετ’ ἐγκωμίων τιμᾶται ὅπως σαφῶς διακηρύττει ὁ δίκαιος Σολομών, οἱ ἐξυμνήσεις καὶ τὰ ἐγκώμια ποὺ συνήθως λέγονται, ἀδυνατοῦν νὰ προσδώσουν τὴν πρέπουσα τιμή, καὶ δόξα στοὺς ἀθλητὰς τῆς πίστεώς μας.

Οἱ καρτερόψυχοι αὐτοὶ ἀγωνισταί, οἱ ἀριστεῖς τοῦ σταδίου καὶ φίλοι γνήσιοι τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ, ἀνεδείχθησαν ἀνώτεροι ἀπὸ τὰ φθειρόμενα ὑλικὰ πράγματα, ἀφοῦ ἐπολιτεύοντο περισσότερο ὡς πνευματικές, καὶ ἄϋλες ὑπάρξεις. Ἔχοντες τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς, ὑπῆρξαν πράγματι οὐρανοπολῖται, ποὺ ἄν καὶ ἐπὶ γῆς διατρίβουσιν, ἐν οὐρανῷ πολιτεύονται. Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες ἐβίωσαν τὸ Εὐαγγέλιο. Ἡ διπλὴ ἀγάπη πρὸς τον Θεὸ και τοὺς συνανθρώπους θεωρήθηκε ἀπὸ αὐτοὺς ὡς ὑπέρτατο ἀγαθό. Ἡ προσδοκία τῆς οὐρανίου βασιλείας καὶ τῆς συναντήσεως μὲ τὸν λατρευτὸ Ἰησοῦ ἦτο τὸ χαρακτηριστικὸ τῆς ἐπιγείου ζωῆς τους· κέντρο της ὁ Ἰησοῦς Χριστός· κράτησαν τὴν σημαία τοῦ Σταυροῦ Του ψηλά· ρίχθηκαν στὸ στάδιο τοῦ ἀγῶνος· διεκήρυξαν μὲ παρρησία τὴν πίστι· δέχθηκαν τέλος τὸ ἀμαράντινο στεφάνι ἀπὸ τὸν ἀγωνοθέτη Κύριο ὡς ἐπισφράγισμα τῆς ἁγίας καὶ μαρτυρικῆς τελευτῆς τους.

***

Στοὺς μεγάλους ἀθλητὰς τῆς πίστεως συγκαταλέγεται καὶ ὁ Ὁσιομάρτυς Νικόλαος ὁ Νέος, ποὺ περάτωσε τὸν ἀγῶνά του μὲ μαρτύριο στὰ Βούνενα τῆς Θεσσαλίας. Ὁ θαυμαστὸς αὐτὸς ἀθλητής, καταγόταν ἀπὸ τὰ μέρη τῆς Ἀνατολῆς. Εἶναι ἄγνωστος ὁ ἀκριβὴς τόπος τῆς γεννήσεώς του· τὸ πιθανότερο εἶναι ὅτι ὁ Ἅγιός ἦτο λουλούδι τῆς ἀγιασμένης γῆς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἀπὸ τὴν παιδική του ἡλικία διακρινόταν γιὰ τὴν θερμή του πίστη, τὴν ἀγάπη του στὸν Θεό, τὴν εὐσέβεια καὶ τὴν σύνεσή του. Ἔλαμπε σὰν ἕνα κομμάτι χρυσοῦ ἀνάμεσα σὲ πέτρες. Φάνταζε σὰν πόλη ποὺ κατὰ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου μας βρίσκεται στὴν κορυφὴ τοῦ ὄρους καὶ γίνεται θεατή, ἀπὸ ὅλα τὰ γύρω μέρη.

Ἡ ἀρετὴ καὶ ἡ ἀνδρεία τοῦ Νικολάου δὲν μποροῦσαν νὰ κρυφθοῦν. Ἡ φήμη του ξεπέρασε τὰ στενὰ ὅρια τῆς πατρίδος του καὶ ἁπλώθηκε μέχρι αὐτὴν τὴν Βασιλεύουσα, τὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ τότε αὐτοκράτωρ Λέων ὁ ΣΤ΄ ὁ Σοφός (886-912), ζήτησε και γνώρισε τὸν Νικόλαο. Ἐκτίμησε ἀμέσως μὲ τὴν πρώτη ἐπαφὴ μαζί του, τὰ σωματικά του καὶ ψυχικά του προσόντα· και τὸ διόρισε ἀρχηγὸ τοῦ αὐτοκρατορικοῦ ἀποσπάσματος τῆς Λαρίσης, ποὺ σκοπὸ εἶχε νὰ φρουρῆ καὶ νὰ ὑπερασπίζεται τὴν θεσσαλικὴ αὐτὴ πόλη.

Ὁ γενναῖος ὁπλίτης τοῦ Χριστοῦ Νικόλαος, ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του μὲ ζῆλο· ἀκέραιος καὶ ἄψογος σὲ ὅλα. Καὶ πάνω ἀπὸ ὅλα διετήρησε τὸ μεγαλεῖο τῆς ψυχῆς του. Οἱ τίτλοι καὶ οἱ κοσμικὲς δόξες δὲν στάθηκαν ἱκανὲς νὰ τὸν ἀλλοτριώσουν· γνώριζε ὅτι: τέχνη τὸ ἄρχειν ἐστίν, οὐκ ἀξίωμα μόνον καὶ τέχνη τεχνῶν ἁπασῶν ἀνωτέρα. Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν Χριστό, ἦταν τόσο βαθειὰ ριζωμένη στὴν καρδιά του, ὥστε ὅλα τὰ ἄλλα τὰ θεωροῦσε μικρά, τιποτένια, σκύβαλα. Ἔτσι, τίμιος καὶ εἰλικρινής, ἀγαπήθηκε σύντομα ἀπὸ τοὺς στρατιώτας του, ποὺ τοὺς γύμναζε πρῶτα στὴν ἀγάπη καὶ στὸν φόβο τοῦ Θεοῦ καὶ ἔπειτα στὰ στρατιωτικὰ ἔργα. Συχνὰ τοὺς τόνιζε, πὼς μόνο μὲ τὴν δύναμη τοῦ Θεοῦ, καὶ τὴν σκέπη τοῦ κραταιοῦ Σταυροῦ, νικῶνται οἱ ἐχθροί. Ἡ ἀνδρεία καὶ ἡ στρατιωτικὴ γνῶση, τότε μόνο ἀποκτοῦν ἀξία, ὅταν τοποθετοῦνται κάτω ἀπὸ τὴν εὐλογία τοῦ Κυρίου.

Τὸ πέρασμα τοῦ χρόνου ηὔξανε τὴν πνευματικότητα του Νικολάου καὶ τὴν ἀγάπη τῶν στρατιωτῶν καὶ τοῦ λαοῦ στὸ πρόσωπό του. Ὅλη ἡ Λάρισα μιλοῦσε γιὰ τὸν γενναῖο ἀξιωματικό.

Ἦρθε ὅμως ὁ καιρός, ποὺ τὴν περίοδο τῆς εἰρήνης τὴν διαδέχθηκε ὁ πόλεμος, τὴν περίοδο τῆς χαρᾶς τὴν διαδέχθηκε ἡ θλῖψις καὶ ὁ πόνος. Οἱ ἀντίχριστοι Ἄραβες ἐκμεταλλευόμενοι τὴν ἀπουσία σὲ ἐκστρατεία τοῦ Αὐτοκράτορος Λέοντος στὴν Ἀνατολή, ἔφθασαν στὴν Θεσσαλία, ἐξαπολύοντας βάρβαρη ἐπίθεση καὶ σκορπῶντας παντοῦ τὴν ἐρήμωση καὶ τὸν θάνατο. Σὰν πεινασμένα ὄρνεα τὰ βάρβαρα στίφη ἔπεσαν ἐπάνω στὶς δυτικὲς περιοχές, τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας.

Ὅταν μαθεύτηκε ἠ εἴδηση τῆς ἐπιδρομῆς στὴν Λάρισα, ὁ Νικόλαος μὲ τὶς λιγοστὲς δυνάμεις του προσπάθησε νὰ ἀναχαιτίση τὸν ἐχθρό. Οἱ παμπληθεῖς ὅμως δυνάμεις τῶν ἀντιπάλων εὔκολα ἐπεκράτησαν καὶ ἐπεδόθησαν σὲ γενικὲς σφαγές, καὶ λεηλασίες. Πολλοὶ ἀπὸ τοὺς κατοίκους ἐγκατέλειψαν τὴν πόλη καὶ τὴν περιοχή, καταφεύγοντας σὲ ὀρεινὰ μέρη. Τελικά, ὁ Νικόλαος, μὲ ὅσους στρατιώτας εἶχαν ἀπομείνει πορεύθηκε στὰ ὀρεινὰ τοῦ Τυρνάβου. Ἡ περιοχὴ ἐκείνη ἀπὸ τὴν φυσική της διαμόρφωση ἦτο κατάλληλη γιὰ ὀχύρωση. Ἐκεῖ μάλιστα ὑπῆρχαν πολλοὶ ἀσκηταὶ μονάζοντες στὰ ἀπόκρημνα ὑψώματα. Οἱ ἀσκηταὶ ἦσαν Θεῷ νοερῶς συγγινόμενοι καὶ τούτῳ κατοπτριζόμενοι, νηστείαις τε σχολάζοντες καὶ στάσεσι παννύχοις, θειοτέρας ἀξιούμενοι ὄψεως.

Στοὺς ἀσκητὰς αὐτοὺς κατέφυγε ὁ Νικόλαος. Ἡ ψυχή του βρῆκε κοντά τους ἱκανοποίηση τῶν θείων πόθων της. Ἀλλὰ καὶ συμπαράσταση στὴν ἀντίστασή τους στὰ βάρβαρα στίφη βρῆκε ἀπὸ τοὺς ἀσκητάς. Ὁ φόβος τῆς ἐπιδρομῆς τῶν βαρβάρων μετριάσθηκε καὶ ἡ ἰδέα τοῦ θανάτου δὲν τὸν τρομοκρατοῦσε, ἀλλὰ ἀντίθετα τὸν χαροποιοῦσε.

Οἱ συστρατιῶταί του ζοῦσαν καὶ αὐτοὶ τὴν ἀρωματώδη ζωὴ τῶν μοναχῶν. Ὁ Νικόλαος ποὺ διακρινόταν γιὰ τὴν σύνεση καὶ τὴν φρόνησή του, ἐμψύχωνε τοὺς ἄνδρες του καὶ τοὺς μετέδιδε τὴν φλόγα τῆς καρδιᾶς του, ἐπαναλαμβάνοντας σὲ ἕνα ἕκαστο ἀπὸ αὐτοὺς τὸ τοῦ Χρυσοστόμου: Ἐὰν ἡ τῆς εὐσεβείας σάλπιγξ καλῇ, εὐθέως ἔξιθι καὶ καταφρόνησον τῆς ψυχῆς καὶ ἔμβηθι μετὰ πολλῆς τῆς προθυμίας εἰς τοὺς ἀγῶνας, ῥῆξον τὴν φάλαγγαν τῶν ἐναντίων, σύγκοψον τὸ πρόσωπον τοῦ διαβόλου, στῆσον τὸ τρόπαιο.

Κάποιο βράδυ κατὰ τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς, Ἄγγελος Κυρίου παρουσιάσθηκε καὶ προανήγγειλε τὸν μαρτυρικό τους θάνατο: Δεῦρο ἀθληταὶ τοῦ Χριστοῦ, πρὸς τὸ μαρτυρῆσαι ἑαυτοὺς εὐτρεπίσατε. Οἱ γενναῖοι στρατιῶται δὲν πτοήθηκαν· ἀντίθετα πῆραν θάρρος. Ἡ χαρά τους ἦταν ἀνέκφραστη, γιατὶ σύντομα θὰ συναντοῦσαν στὸν οὐρανὸ τὸν Λυτρωτή, καὶ Κύριο. Ὁ Νικόλαος τοὺς παρότρυνε: Ἐλᾶτε φίλοι νὰ ἐξορμήσουμε. Νὰ δείξουμε τὴν γενναιότητά μας. Νὰ ὁμολογήσουμε τὴν πίστη μας στὸν Χριστό. Καιρὸς ἀθλήσεως γιὰ μᾶς. Καὶ κατέληξε στὴν προσλαλιά του πρὸς τοὺς στρατιώτας: Μὴ οὖν φεισώμεθα ἑαυτῶν, μηδὲ φιλοσωματήσωμεν, ἵνα μὴ τῆς μερίδος ἐκπέσωμεν τοῦ Χριστοῦ.

Οἱ γενναῖοι στρατιῶται τοῦ Νικολάου, ἑτοιμάσθηκαν γιὰ προϋπάντηση τοῦ βάρβαρου εἰσβολέως. Οἱ ἀθληταὶ ὅμως τοῦ Χριστοῦ ἦσαν λίγοι, καὶ μυριάδες οἱ ἀντίχριστοι. Στὴν μάχη, τὸ θάρρος τῶν χριστιανῶν στρατιωτῶν ἦτο θαυμαστό, ἀλλὰ τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὑπὲρ τῶν βαρβάρων. Ὅλοι ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Νικόλαο συνελήφθησαν καὶ ὑπεβλήθησαν σὲ πλῆθος βασανιστηρίων. Τοὺς προέτρεψαν νὰ ἀρνηθοῦν τὴν πίστη τους. Ἔμειναν ἀμετακίνητοι καὶ καρτερικὰ ὑπέφεραν τοὺς πόνους τῶν μαρτυρίων. Στὰ δελεάσματα καὶ στὰ βασανιστήρια τῶν ἐχθρῶν, στὰ θέλγητρα καὶ στὰ φόβητρα τῶν ἀντιχρίστων, οἱ πιστοὶ στρατιῶται ἀπαντοῦσαν: Τίποτε δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς χωρίση ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, οὔτε θλῖψι, οὔτε στενοχώρια, οὔτε διωγμός, οὔτε λιμός, οὔτε κίνδυνος, οὔτε μάχαιρα. Χάριν τοῦ Χριστοῦ· θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν. Ἐλογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγῆς.

Τελικά ἀφοῦ ὑπέστησαν φρικιαστικὰ βασανιστήρια, στεφανῖται παρέδωσαν τὸ πνεῦμα στὸν Οὐράνιο Βασιλέα Χριστό. Ἔτσι συναγάλλονται μὲ τὸ νέφος τῶν Ἁγίων Ἀγγέλων καὶ Μαρτύρων, ποὺ Τὸν περιστοιχίζει καὶ Τὸν δοξολογεῖ ἀκατάπαυστα εἰς αἰῶνας αἰώνων.

Τὰ ὀνόματά τους γράφτηκαν στὸ βιβλίο τῆς ζωῆς. Ἀπὸ αὐτὰ μᾶς εἶναι γνωστὰ τὰ ἑξῆς: Ἁρμόδιος, Γρηγόριος, Ἰωάννης, Δημήτριος, Μιχαήλ, Ἀκίνδυνος, Θεόδωρος, Παγκράτιος, Χριστοφόρος, Παντολέων, Εὐώδιος καὶ Αἰμιλιανός. Ὁ βιογράφος τοῦ Ἁγίου Νικολάου μαζὶ μὲ τὰ ὀνόματα τῶν στρατιωτῶν μαρτύρων ἀναφέρει καὶ τὰ ὀνόματα δύο γυναικῶν Μαρτύρων: Εἰρήνης καὶ Πελαγίας. Προφανῶς γιὰ πρόκειται γιὰ δύο ἡρωΐδες χριστιανές, ποὺ μαρτύρησαν γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Θὰ ἀνῆκαν στὸν ἄμαχο πληθυσμό, τῆς πόλεως Λαρίσης, ποὺ εἶχε καταφύγει στὰ ὀρεινὰ τοῦ Τυρνάβου.

Ὁ μακάριος Νικόλας, ἀφοῦ ἐπέδειξε ἀνδρεία κατὰ τὴν μάχη, τελικὰ διέφυγε ἀπὸ τὴν μανία τοῦ ἐχθροῦ περνῶντας μέσα ἀπὸ τὶς τάξεις του χωρὶς νὰ συλληφθῆ. Ὡς στρουθίον ἐῤῤύσθη ἐκ τῆς παγίδος τῶν θηρευόντων. Δὲν εἶχε ἔλθει ἀκόμα ἡ ὥρα τοῦ μαρτυρίου του· τὸν διεφύλαξε ὁ Θεός, γιὰ νὰ τὸν δοξάση σὲ κάποια ἄλλη ὥρα.

Φεύγοντας ἀπὸ τὰ μέρη τῆς Λαρίσης καὶ τοῦ Τυρνάβου ἔφθασε στὰ ἐνδότερα τῆς Θεσσαλίας, στὰ μέρη τῆς Καρδίτσης, ὅπου τὸ χωριὸ Βούνενα· ἐκεῖ βρῆκε κατάλληλο τρόπο γιὰ ἄσκηση. Ἡ περιοχή, ἦτο κατάφυτη ἀπὸ ψηλὰ δένδρα. Ὁ Νικόλαος διάλεξε γιὰ κατάλυμα μιὰ σπηλιά, ποὺ τὴν σκέπαζε μιὰ ὑψηλόκορμη δρῦς. Ἐκεῖ συνέχισε τὴν ἀσκητικὴ ζωή, ποὺ εἶχε ἀρχίσει κοντὰ στοὺς ἀσκητὰς τοῦ Τυρνάβου. Ὑπέταξε κάθε σωματικὴ ἐπιθυμία, καὶ δαιμονικὴ παρεμβολή. Ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τὸν εἶχε ἐπισκιάσει. Θὰ μποροῦσε νὰ ἐπαναλαμβάνη τὸ τοῦ Παύλου: Ζῶ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δ’ ἐν ἐμοὶ Χριστός. Ἦτο κατὰ τὸν βιογράφο του, πλήρης χαρίτων θεϊκῶν. Ἠ προσευχή, τὸν μεταρσίωνε. Τὰ δάκρυά του πότιζαν τὴν γῆ, ποὺ τὸν φιλοξενοῦσε. Μόνος του μέσα στὴν ἐρημιὰ γέμιζε ἀπὸ τὴν πανταχοῦ παρουσία τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἐπικοινωνία μαζί Του ἦταν ἀδιάκοπη.

Ὁ μισάνθρωπος ὅμως δαίμων τὸν φθόνησε. Δὲν ἄντεχε νὰ βλέπει τὰ ψυχικὰ χαρίσματα τοῦ Νικολάου καὶ τὸν ἀγῶνά του γιὰ τὴν πνευματική του τελείωση. Παρεκίνησε τοὺς ἀνήμερους εἰσβολεῖς, τοὺς Ἄραβας, νὰ ψάξουν κάθε γωνιὰ τοῦ Θεσσαλικοῦ χώρου. Ὅπου συναντοῦσαν χριστιανό, ἔδειχναν τὴν μανία τους· κανεὶς δὲν γλύτωνε ἀπὸ τὸ σπαθί τους. Ἀνελέητα κατέστρεφαν καὶ σκότωναν.

Στὰ Βούνενα οἱ βάρβαροι ἐπιδρομεῖς ἀνεκάλυψαν καὶ τὸν ἀθλητὴ τοῦ Χριστοῦ Νικόλα. Μὲ παρρησία τοὺς ἀντιμετώπισε. Θαμπώθηκαν ἀπὸ τὸ μεγαλεῖο τῆς ἀνδρείας ψυχῆς του. Οἱ ἀπαντήσεις του ἀποστομωτικές. Ἄν καὶ ἄγρια θηρία, ἔβλεπαν τὴν ὑπεροχὴ τοῦ Νικολάου. Τὸν πίεζαν νὰ ἀρνηθῆ τὴν πίστη του. Ἐκεῖνος ἀντιστέκοταν γενναῖα, πιστὸς στὰ ρήματα τοῦ Ἰγνατίου τοῦ Θεοφόρου: Μηθέν με ζηλῶσαι τῶν ὁρατῶν καὶ ἀοράτων, ἵνα Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτυχών· πῦρ καὶ σταυρὸς θηρίων τε συστάσεις, σκορπισμοὶ ὀστέων, συγκοπαὶ μελῶν, ἀλεσμοὶ ὅλου τοῦ σώματος, κακαὶ κολάσεις τοῦ διαβόλου ἐπ’ ἐμὲ ἐρχέσθωσαν, μόνον ἵνα Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπιτύχω. Τὸν βασάνιζαν, καὶ ἐκεῖνος μειλίχιος προσευχόταν καὶ βροντοφωνοῦσε: Ὁ ἐμὸς ἔρως ἐσταύρωται καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἐμοὶ πῦρ φιλόϋλον. Τὸν ἔβριζαν καὶ τοὺς κοιτοῦσε μὲ ἱλαρότητα. Μεγάλα τὰ τῆς πίστεως κατορθώματα. Χωρὶς τὴν δύναμη τοῦ Χριστοῦ δὲν συμπεριφέρεται κανεὶς μὲ ἕνα τόσο θαυμαστὸ τρόπο.

Οἱ Ἄραβες ἐξαγριώθηκαν, διότι ἡ συμπεριφορὰ τοῦ Νικολάου ἦτο μία ἧττα γιὰ αὐτούς. Τίποτε δὲν τοὺς συγκρατοῦσε· τὸν σήκωσαν καὶ τὸν ἔστησαν ὄρθιο στὸν κορμὸ μιᾶς δρυός. Μὲ τὸ ἴδιο τὸ ἡρωϊκό του ξίφος τὸν τρύπησαν μὲ μανία. Ἡ ὥρα τοῦ μαρτυρίου καὶ τοῦ θριάμβου εἶχε φτάσει. Τὸ στεφάνι τῆς αἰωνιότητος αἰωρεῖτο πάνω ἀπὸ τὸ κεφάλι του. Τὸ ἁγνό του αἷμα, ζεστό, ἐκτινάχθηκε καὶ πορφύρωσε τὸ χῶμα τῶν Βουνένων. Τὰ μάτια τοῦ Νικολάου στράφηκαν πρὸς τὸν Οὐρανό. Κύριέ μου ψέλλισε, δέξαι τὸν δοῦλόν Σου εἰς τὴν βασιλείαν Σου. Ἄφησε τὴν τελευταία του πνοή, γιὰ νὰ συγκαταριθμηθῆ καὶ αὐτὸς στὴν χρυσῆ ἁλυσίδα τῶν Μαρτύρων τῆς πίστεώς μας.

Ἦτο 9 Μαΐου τοῦ 902 μ. Χ.

***

Πέρασε καιρός. Ὁ αὐτοκράτωρ Λέων γύρισε θριαμβευτής, ἀπὸ τὴν Ἀνατολή. Οἱ εἰσβολεῖς Ἄραβες πανικόβλητοι ἐγκατέλειψαν τὴν Θεσσαλία. Εἰρήνη διαγράφηκε στὸν ὁρίζοντα. Οἱ πόλεις ξαναγέμισαν κόσμο. Ὁ ἐπίσκοπος τῆς Λαρίσης Φίλιππος μετέφερε μὲ πομπή, στην πόλη τὰ λείψανα τῶν Μαρτύρων τοῦ Τυρνάβου, τὰ ὁποῖα ἀπέβησαν νοσημάτων ἰατρεῖον, δαιμόνων φυγή, και πάσης βλάβης ἀποσόβησις.

Τὸ τίμιο λείψανο τοῦ Ἀθλητοῦ τῆς πίστεως Νικολάου βρισκόταν ἀκόμη κρυμμένο στὰ ὄρη τῶν Βουνένων μέχρι ποὺ ἀνακαλύφθηκε ἀπὸ τὸν δούκα Εὐφημιανὸ τῆς Θεσσαλονίκης· αὐτὸς ἀῤῥώστησε κάποτε βαριά, ἀπὸ τὴν φοβερὴ γιὰ ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ἀῤῥώστια τῆς λέπρας. Ἀνεζήτησε τὴν θεραπεία του σὲ ὅλους τοὺς γιατρούς, ἀλλὰ μάταια. Τὰ χρήματα καὶ ἡ δόξα του δὲν στάθηκαν ἱκανὰ νὰ τὸν θεραπεύσουν. Ἄρχισε τότε νὰ ἐπικαλῆται τοὺς διαφόρους Ἁγίους καὶ νὰ κάνει καὶ ἀγαθοεργίες ἐλπίζοντας στὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Μοίραζε τὰ χρήματά του σὲ χῆρες, ὀρφανά, καὶ πτωχούς. Παρακαλοῦσε τὸν Θεό, νὰ τὸν λυπηθῆ καὶ νὰ τοῦ χαρίση τὴν πολυπόθητη ὑγεία του. Κατέφυγε ἔτσι στὸν πολιοῦχο τῆς Θεσσαλονίκης Ἅγιο Δημήτριο καὶ στὸν πολιοῦχο τῆς Λαρίσσης Ἅγιο Ἀχίλλιο, ποὺ εἶχε ἀκούσει πολλὰ γιὰ τὰ θαύματά τους.

Ἐνῶ ὅμως βρισκόταν στὴν Λάρισα καὶ προσευχόταν μπροστὰ στὸ λείψανο τοῦ Ἁγίου Ἀχιλλίου, τοῦ ὑποδείχθηκε νὰ μεταβῆ στὰ ὄρη τῶν Βουνένων. Τὸ σχετικὸ ὅραμα τοῦ ἔλεγε νὰ φροντίσει νὰ βρῆ τὸ λείψανο τοῦ Μάρτυρος Νικολάου καὶ νὰ λουσθῆ σὲ πηγή, ποὺ βρίσκεται κοντὰ στὸν τόπο τοῦ λειψάνου γιὰ νὰ θεραπευθῆ. Χαρούμενος ἀπὸ τὸ ἐλπιδοφόρο τοῦτο ἄγγελμα ὁ Εὐφημιανὸς ξεκίνησε γιὰ τὰ Βούνενα, ὅπου βρῆκε τὸ λείψανο τοῦ Νικολάου καὶ τὴν δική του θεραπεία.

Τὸ λείψανο, ἄν καὶ εἶχαν πέρασε ἀρκετὲς δεκάδες χρόνια, παρέμενε ἄφθαρτο στὴν ρίζα τῆς δρυός, ὅπου εἶχε μαρτυρήσει ὁ Μάρτυς τοῦ Χριστοῦ, ἔκτισε ἕνα μικρὸ ναό, ὅπου ἐνταφίασε τὸ σῶμα τοῦ Ὁσιομάρτυρος. Ὁ Εὐφημιανός, ἀνεχώρησε γιὰ τὴν Θεσσαλονίκη, καὶ παντοῦ ὅπου βρισκόταν διεκήρυττε τὰ μεγαλεῖα τοῦ Θεοῦ, καὶ τὴν παρρησία πρὸς Αὐτὸν τοῦ Ἁγίου Νικολάου τοῦ ἐν Βουνένοις.

Ἔκτοτε, ἄν καὶ πέρασαν πάνω ἀπὸ δέκα αἰῶνες, ἡ μνήμη τοῦ ἐνδόξου Ὁσιομάρτυρος δὲν ἐξαλείφθηκε. Ὁ Κύριός μας ποὺ ἀπονέμει τὰ γέρα τῆς τιμῆς καὶ τῆς ἀφθαρσίας σὲ ὅλους τοὺς φίλους Του, δὲν ἄφησε τὴν λήθη νὰ καλύψει τὸν γενναῖό Του ὁπλίτη Νικόλαο. Αὐτὸς ποὺ εἶπε: τοὺς ἐμὲ δοξάσαντάς με δοξάσω ἀνέδειξε τὸν νέο Νικόλαο ποταμὸ ἀστείρευτο ἰαμάτων καὶ ὡς φωτεινὴ λαμπάδα στεῤῥοψυχίας καὶ πίστεως τὸν προβάλλει πρὸς μίμηση.

Σήμερα, πλῆθος ἀπὸ μονές, ναούς, καὶ ἐξωκκλήσια τιμοῦν καὶ γεραίρουν τὸν Ἅγιο Νικόλαο τὸν νέο καὶ ἡ ἐτήσια πανήγυρίς του στὴν καρδιὰ τῆς ἀνοίξεως δίνει τὴν εὐκαιρία γιὰ ἀμεσότερη ἐπικοινωνία μαζί του καὶ ἐκδήλωσι τιμῆς καὶ εὐγνωμοσύνης τῶν πιστῶν πρὸς τὸν θερμὸν αὐτὸν βοηθό, καὶ προστάτη τους. Οἱ εὐχές του, εἴθε νὰ σκεπάζουν καὶ ὅλους ἐμᾶς, ποὺ ἱκετευτικὰ ἀποζητοῦμε τὶς πρεσβεῖές του.

ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

ΤΟΥ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ

ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ

Α) Προσκυνήματα

1.Στὰ Βούνενα Θεσσαλίας. Τὸ προσκύνημα ὑπάγεται στὴν ἐνορία τῶν Βουνένων τῆς Μητροπόλεως Θεσσαλιώτιδος καὶ Φαναριοφαρσάλων. Ὁ σημερινὸς ναός, ποὺ εἶχε κτισθῇ τὸ 1883 καὶ κάηκε στὶς 22 Μαΐου 1962, μετὰ ἀπὸ λειτουργία τῶν Παλαιοημερολογιτῶν. Μέσα στὸν ναό, καὶ δεξιὰ τοῦ εἰσερχομένου ὑπάρχει ὁ τάφος τοῦ Ἁγίου. Σὲ αὐτὸν κατεβαίνει ὀ προσκυνητής, μὲ 3 σκαλοπάτια. Σὲ μικρὴ ἀπόσταση ἀπὸ τὸν ναό, ὑπάρχει βρύση καὶ ἡ γέρικη δρῦς, κάτω ἀπὸ τὴν ὁποία μαρτύρησε ὁ Ἅγιος.

2. Στὴν Ἀλί (Μπακλαλί) Ἀλμυροῦ. Ὑπάγεται στὴν ἐνορία τοῦ χωριοῦ Κωφοί, Ἀλμυροῦ, τῆς Μητροπόλεως Δημητριάδος. Ὁ ναός, θεωρεῖται κτίσμα τοῦ 16^ου αἰῶνος καὶ βρίσκεται σὲ ἐρείπια παλαιᾶς μονής. Ἐπίσης κοντὰ στὸν ναό, σώζεται θολωτὸ ἁγίασμα. Στὰ γύρω δένδρα, οἱ πιστοί, συνηθίζουν νὰ κρεμοῦν μαντήλια τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς.

Β) Μονές.

1.Στὸν Ὑψηλάντη Βοιωτίας. Γυναικεία μονή, ποὺ ὑπάγεται στὴν Μητρόπολη Θηβῶν καὶ Λεβαδείας. Ὁ Ἅγιος εἰκονίζεται ἔφιππος σὲ τοιχογραφίες τοῦ τέμπλου καὶ τοῦ ὑπέρθυρου τῆς κεντρικῆς εἰσόδου.

2. Στὴν Κάτω Βλασία Καλαβρύτων. Γυναικεία μονή, τῆς Μητροπόλεως Αἰγιαλείας καὶ Καλαβρύτων. Ἡ ἵδρυση τῆς Μονῆς ἀνάγεται στὸν 16^ο αἰῶνα. Δὲν ἔχει τοιχογραφίες. Ὑπάρχει φορητὴ εἰκόνα τοῦ Ἁγίου τοῦ 17^ου αἰῶνος.

3. Στὴν Δρακοσπηλὰ, (Θερμοπύλες) Φθιώτιδος. Γυναικεία μονή, ποὺ ὑπάγεται στοὺς Παλαιοημερολογίτες. Ἱδρύθηκε τὸ 1950. Ἡ σημερινὴ ἐκκλησία εἶναι κτισμένη στὴν θέση παλαιᾶς.

4. Στὸν Μαψὸ Κορινθίας. Παλαιὰ μονή, ποὺ πρόσφατα ἀνασυστήθηκε σὲ γυναικεία. Ὑπάγεται στὴν Μητρόπολη Κορινθίας.

5. Στὸ Μαλαγάρι Περαχώρας Κορινθίας. Παλαιὰ μονή, ποὺ πρόσφατα ἀνασυστήθηκε σὲ ἀνδρική. Ὑπάγεται στὴν Μητρόπολη Κορινθίας. Τὸ Καθολικό, εἶναι παλαιό. Διατηρεῖ μερικὲς τοιχογραφίες (Δέηση, Κοίμηση Θεοτόκου) σὲ καλὴ κατάσταση.

6. Στὰ Καμπιὰ Βοιωτίας. Ἱστορικὴ Βυζαντινὴ μονή, τοῦ 11^ου αἰῶνος. Εἶναι σύγχρονη τῆς μονῆς τοῦ Ὁσίου Λουκᾶ, τοῦ ὁποίου μέχρι πρό τινος ἦτο μετόχι. Ἀνασυστήθηκε πρόσφατα σὲ ἀνδρική. Οἱ τοιχογραφίες τοῦ ναοῦ εἶναι καλυμμένες μὲ ἀσβέστη. Κάτω ἀπὸ τὸν ναό, ὑπάρχει κρύπτη τῆς Ἁγίας Βαρβάρας ἁγιογραφημένη.

Γ) Διαλελυμένες μονές, καὶ μετόχια.

1.Στὴν Παλαιοπαναγιὰ (Ἄσκρη) Θηβῶν. Βρίσκεται στὴν κοιλάδα τῶν Μουσῶν τοῦ Ἑλικῶνος. Ἔχει τοιχογραφίες στὸ τέμπλο τοῦ 1842. Ὁ Ἅγιος εικονίζεται ἔνθρονος.

2. Στὸν Θεολόγο Σπάρτης. Παλαιὸ βυζαντινὸ κτίσμα, ἄλλοτε μετόχι τῆς Μονῆς τῶν Ἁγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων. Τώρα ὑπάγεται στὴν ἐνορία Θεολόγου.

3. Στὴν Λούτσα Ἀττικῆς, στὴν νησίδα Κοκκινονήσι. Ἄλλοτε ἰδιωτικὸ ναΰδριο τοῦ Σωτηρίου Γιώργα. Σήμερα εἶναι μετόχι τῆς μονῆς τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου (Ὁσίου Ἐφραίμ) τοῦ ὄρους τῶν Ἀμώμων τῆς Νέας Μάκρης.

4. Στὴν Ἄχλα τῆς Ἄνδρου. Εἶναι μετόχι τῆς μονῆς τοῦ Ἁγίου Νικολάου ἐπισκόπου Μύρων, τοῦ θαυματουργοῦ, ποὺ βρίσκεται στὶς Ὥρες Ἄνδρου. Ἐδῶ μεταφέρεται ἡ τιμία Κάρα τοῦ Ὁσιομάρτυρος, καὶ τελεῖται ἡ ἐτήσια μνήμη του.

Δ) Ἐνοριακοὶ ναοί.

1.Στὸν Ἅγιο Νικόλαο Ἀκαναρνίας.

2. Στὸν Ἅγιο Νικόλαο (Λάσπη) Εὐρυτανίας.

3. Στὴν Ἄμπελο Καρδίτσης.

4. Στὴν Ἀνθήλη Φθιώτιδος. Ναὸς τοῦ 1907.

5. Στὸ Ἀνώγειο Καρδίτσης.

6. Στὴν Βελίκα Μεσσηνίας. Ναὸς τοῦ 1948.

7. Στὸν Βυτοῦμα Καλαμπάκας.

8. Στὴν Γραμμένη Φθιώτιδος.

9. Στὸν Ἑλικώνα (Ζερίκια) Βοιωτίας.

10. Στὸ Καλλοφώνι Καρδίτσης.

11. Στὸ Καρποχώρι Καρδίτσης.

12. Στὴν Κάτω Ποταμιά, Γρανίτσης Εὐρυτανίας.

13. Στὸν Κλειτσό, Αγράφων Εὐρυτανίας. Βρίσκεται στὴν θέση παμπάλαιας Μονῆς στὸ συνοικισμὸ Κορίτσα.

14. Στὸ Κυπαρίσσι Πελλάνης Λακωνίας.

15. Στὴν Λεύκα Καλαβρύτων.

16. Στὴν ὁμώνυμη συνοικία τῆς Λούτσας Ἀττικῆς.

17. Στοὺς Μαυραχάδες Καρδίτσης.

18. Στὸ Μαυρομμάτι Καρδίτσης.

19. Στὴν Μωσιά, Κορινθίας.

20. Στὸ Νεοχώρι Καρδίτσης.

21. Στὸ Τάχι Θηβῶν.

Ε) Ἐξωκκλήσια-Παρεκκλήσια.

Νομὸς Αἰτωλοακαρνανίας.

1.Στὰ Περίχωρα τοῦ Αἰτωλικοῦ.

2. Στὸ Ἀρχοντοχώρι Ξηρομέρου. Νεκροταφειακός.

3. Στὴν Κανδήλα Ξηρομέρου.

4. Στοὺς Χαλκιοπούλους Ἀκαναρνίας.

5. Στὴν Βόνιτσα

Νομὸς Ἀργολίδος.

1.Στὸ Ἀνυφὶ Ἄργους. Νεκροταφειακός.

2. Στὴν Καρυά, Ἄργους, στὴν συνοικία Μερκούρι.

3. Στοὺς Μύλους Ἄργους, στὴν συνοικία Κουγέϊκα.

Νομὸς Ἀρκαδίας.

1.Στὸ Βαλτεσινίκο Γορτυνίας.

2. Στὸ Βλαχόῤῥαφτη Γορτυνίας. Στὸν ὁμώνυμο λόφο στὰ βόρεια τοῦ χωριοῦ κτίσθηκε ὁ ναός, γιὰ τρίτη φορά, τὸ 1950, ἀπὸ τὸ κληροδότημα τοῦ Θ. Πολιτοπούλου

3. Στὸ Ἴσαρη Μεγαλοπόλεως.

4. Στὸ Σούλιο Μεγαλοπόλεως.

5. Στὸ Λειβαδάκι Γορτυνίας.

Νομὸς Ἄρτης.

1.Στοὺς Αμπέλους. Ὑπῆρξε ἄλλοτε μετόχι τῆς Μονῆς Φανερωμένης.

Νομὸς Ἀχαΐας.

1.Στὴν Ἀμυγδαλιὰ Καλαβρύτων.

2. Στὴν Ἀροάνεια (Σοπωτό) Καλαβρύτων.

3. Στὴν Καλαμιά, Πλατάνου Αἰγιαλείας.

4. Στὰ Καλάβρυτα, στὴν τοποθεσία Κεραμιδάκι.

5. Στοὺς Καμενιανούς, Καλαβρύτων.

6. Στὸ Λευκάσιο Καλαβρύτων.

7. Στοὺς Λουσούς (Σουδενά) Καλαβρύτων. Σὲ ἀπόσταση 3 χλμ. ἀπὸ τὸ χωριό.

8. Στὸ Πυργάκι Αἰγιαλείας.

9. Στὴν Σελιάνα Αἰγιαλείας.

Νομὸς Βοιωτίας.

1.Στὴν Δροσιά (Χάλια), στὴν νησίδα Ἐγγλεζονήσι.

2. Στὴν Παραλία Δομβραίνης.

Νομὸς Εὐβοίας.

1.Στὰ Γιάλτρα Αἰδηψοῦ, στὴν θέση Παλαιοχώρι.

2. Στὴν συνοικία Κανατάδικα Ἰστιαίας.

3. Στὸ Νεοχώριον Ἰστιαίας. Νεκροταφειακός.

4. Στὰ Ψαχνά.

Νομὸς Εὐρυτανίας.

1.Στὴν Δυτικὴ Φραγκίστα.

2. Στὸ Κρίκελλο.

3. Στὴν Μαραθέα, στὴν συνοικία Βοϊλάδα.

4. Στὸν Μάραθο, στὸν οἰκισμό Σέλο (Παλαιὰ Μύρεση) Ἀγράφων. Τοῦ 1876.

Νομὸς Καρδίτσης.

1.Στὸ Μοσχάτο Καρδίτσης.

Νομὸς Κορινθίας.

1.Στὴν Λυκοποριά.

2. Στὴν Κάτω Συνοικία Τρικάλων.

3. Στὴν Πουλίτσα Κιάτου..

Νομὸς Λακωνίας.

1.Στοὺς Βουτιανούς.

2. Στὰ Περιβόλια.

Νομὸς Λαρίσης.

1.Στὸ Γερακάρι Ἁγιᾶς, στὴν θέση Φονιᾶς.

2. Στὴν Δέσιανη Ἁγιᾶς.

3. Στὴν Εὐξεινούπολι Ἀλμυροῦ.

4. Στὸν Τύρναβο, στὴν συνοικία Βλαχέϊκα. Τοῦ 16^ου αἰῶνος.

5. Στὸν Τύρναβο, στὴν συνοικία Τσουκαλέϊκα. Ἀποκαλεῖται· Ἅγιος Νικόλαος τοῦ Ντούμα.

Νομὸς Μαγνησίας.

1.Στὸν Κάμπο Σκοπέλου. Παλαιός ναός, μὲ εἰκόνες φορητές, τοῦ 18^ου-190^ου αιῶνος.

2. Στὸ Λαῦκο Πηλίου.

3. Στὶς Μηλιές, Πηλίου.

4. Στὸ Προμύρι Πηλίου.

5. Στὸ Πύργο Σκοπέλου. Βυζαντινός ναός.

Νομὸς Μεσσηνίας.

1.Στὴν Κεφαλληνοῦ. Παρεκκλήσι.

2. Στὸ Κογχύλιο.

3. Στὴν Λύκισσα.

4. Στὴν Παραλία Μεσσήνης.

5. Στὴν Πύλο.

6. Στὸ Ρωμύριο.

7. Στὸ Χαροκοπιό.

Νομὸς Φθιώτιδος.

1.Στὴν Ἀνάβρα Δομοκοῦ.

2. Στὴν Ἀρκίτσα Λοκρίδος,

3. Στὸν Ἔξαρχο Λοκρίδος. Τοῦ 11^ου αἰῶνος.

4. Στὴν Κόλακα Λοκρίδος.

5. Στὴν Λάρυμνα Λοκρίδος.

6. Στὸ Παρόρι Λοκρίδος.

7. Στὴν Πελασγία Φθιώτιδος.

Νομὸς Φωκίδος.

1.Στὸν Ἄγιο Κωνσταντῖνο.

2. Στὴν Ἄμφισσα. Κτισμένος σὲ βράχο, ἐν εἴδει σπηλαίου.

3. Στὸ Χρισσό.

Στ) Μονές, καὶ ναοί, ποὺ τιμοῦν τὴν μνήμη τοῦ Ἁγίου Νικολάου τοῦ ἐν Βουνένοις.

1.Ἰ. Μ. Ἁγίου Νικολάου στὶς Ὥρες Ἄνδρου. Στὴν μονή, βρίσκεται ἡ τιμία Κάρα του. Σώζεται ἐπίσης καὶ χειρόγραφο ποὺ περιέχει τὴν ἀκολουθία καὶ τὴν δημώδη διασκευή, τοῦ βίου τοῦ Ἁγίου Νικολάου, καὶ ειδικὸ κανόνα γιὰ τὴν Ἁγία Κάρα.

2. Ἱ. Μ. Ἁγίου Παύλου Ἁγίου Ὄρους. Ἐδῶ φυλάσσεται μικρὸ τεμάχιο ἀπὸ λείψανο τοῦ Ὁσιομάρτυρος. Τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς ἡ ἀδελφότης τιμᾶ τὸν Ἅγιο καὶ καταλύει λάδι στὴν Τράπεζα.

3. Ἱ. Μ. Μεγάλου Σπηλαίου Καλαβρύτων. Φυλάσσεται τεμάχιο λειψάνου.

4. Ἱερὰ Σκήτη Προφήτου Ἠλιοῦ Ἁγίου Ὄρους. φυλάσσεται τεμάχιο λειψάνου.

5. Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Χαλκείου Κορινθίας. Τοῦ 1891. Γιορτάζει ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Ἁγιο Νικόλαο Μύρων Λυκίας, καὶ τὸν Ὁσιομάρτυρα μετὰ ἀπὸ δωρεὰ εἰκόνος του τὸ 1927, ἀπὸ τὴν οἰκογένεια Τριανταφύλλου.

6. Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Βαρκᾶ, στὴν Ἁγία Μαρίνα Λοκρίδος Φθιώτιδος. Τοιχογραφία του, τοῦ 1759.

7. Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Φυλάκης Ἀλμυροῦ.

8. Ἱ. Ν. Ἁγ. Δημητρίου Κραστικῶν Καλαβρύτων.

9. Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Λεπτηνίου Μεγαλοπόλεως. Κοιμητηριακός. Πανηγυρίζει καὶ τὸν Ὁσιομάρτυρα, ἀπὸ τὴν δεκαετία τοῦ 1980, ὕστερα ἀπὸ δωρεὰ εἰκόνος του.

10. Ἱ. Ν. Ἁγ. Τριάδος Ἀργυρουπόλεως. Ἔχει μαρμάρινο προσκυνητάρι του.

11. Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Τριπόλεως. Τὸν ἑορτάζει ὁ σύλλογος Παντοπωλῶν Τριπόλεως.

12. Ἱ. Ν. Ἁγ. Βασιλείου Ρούφ, Ἀθηνῶν. Ἔχει προσκυνητάρι του.

Ζ) Ναοί, τοῦ Ἁγίου ποὺ σήμερα δὲν ὑπάρχουν, ἥ εὑρίσκονται ἐκτὸς ὁρίων τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος.

1.Στὸ Στεφανοβίκειο τῆς Λαρίσης. Ὑπῆρξε παλαιὰ μονή, μετόχι τῆς μονῆς Μακρυνίτσης.

2. Στὴν συνοικία Ῥωμαιοπάζαρο τῆς Ἄρτης. Κτίσθηκε τὸ 1726, καὶ πυρπολήθηκε τὸ 1874.

3. Στὴν Πέραμο τῆς Κυζίκου τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἀναφέρεται στὴν Ἀκολουθία τοῦ Ἁγίου, τοῦ κώδικος 5 τῆς μονῆς Σιμωνόπετρας τοῦ Ἁγίου Ὄρους.

4. Ὁμώνυμη μονή, στὸ Τόρνοβο Βουλγαρίας. Μνημονεύεται στὴν πρώτη ἔκδοση τῆς Ἀκολουθίας τοῦ Ἁγίου (Βενετία 1657)

                             πηγή: voutsinasilias.blogspot.gr